با بزرگترین کشتی های جهان آشنا شوید +تصاویر
پدال نیوز: در این مقاله قصد داریم به معرفی بزرگترین کشتی های جهان بپردازیم. لیست بزرگترین کشتی های جهان که در ادامه شاهد آن خواهید بود، بر اساس طول کلی (LOA) این ابر کشتی ها مرتب شده اند.
به گزارش "پدال نیوز" به گزارش پدال نیوز، در این مقاله قصد داریم به معرفی بزرگترین کشتی های جهان بپردازیم. لیست
بزرگترین کشتی های جهان که در ادامه شاهد آن خواهید بود، بر اساس طول کلی
(LOA) این ابر کشتی ها مرتب شده اند.
همچنین به اطلاعات دیگری از قبیل تناژ وزن مرده و تناژ ناخالص نیز اشاره شده است. اگر همچنان قصد دارید با بزرگترین کشتی های دنیا آشنا شوید، در ادامه با تکرا همراه باشید.
پیش از هر چیز لازم است مقدمه ای درباره برخی از اطلاعاتی که در این ابر کشتی ها به آن ها اشاره می کنیم، بیان کنیم.
این اطلاعات، جزء بنیادی ترین سنجه هایی هستند که برای مقیاس بزرگی و عظمت یک کشتی باری و یا کشتی مسافربری مورد استفاده قرار می گیرند.
بزرگترین کشتی های جهان
لیست عظیم ترین کشتی های دنیا که در ادامه آن را مشاهده خواهید کرد، شامل رکورداران فعلی، تک کشتی های ساخته شده و یا یک کلاس بخصوص از کشتی هاست. همچنین در این لیست، کشتی هایی که از دور خارج شده و دیگر نمی توان آن ها را بر پهنه اقیانوس ها یافت نیز به چشم می خورد.
۱. کشتی سی وایز بزرگ (کشتی Seawise Giant)
کشتی سی وایز بزرگ (Seawise Giant) که پیش تر با عناوین بیشماری همچون Happy Giant، Jahre Viking، Knock Nevis، Oppama و در نهایت Mont شناخته می شد، یک کشتی نفت کش غول پیکر و بزرگترین کشتی ساخته شده جهان است. طول کلی (LOA) این نفت کش غول پیکر به ۴۵۸.۴۶ متر می رسد و بنابراین با اختلاف نسبتا زیاد، لقب بزرگترین کشتی جهان را از آن خود کرده است. تناژ وزن مرده کشتی غول پیکر سی وایز بزرگ به ۵۶۴ هزار و ۶۵۰ تن (DWT) می رسد و تناژ ناخالص آن ۲۶۰ هزار ۸۵۱ جی تی است.
بزرگترین کشتی دنیا از سال ۱۹۷۹ تا سال ۲۰۰۹ میلادی در اقیانوس به پادشاهی خود ادامه داد و هم اکنون نیز از دور خارج شده است.
۲. کشتی های کلاس ابر تانکر بتیلوس (Batillus)
کشتی های کلاس بتیلوس به خوبی می توانند جانشینی برحق برای کشتی سی وایز بزرگ به عنوان بزرگترین کشتی جهان باشند. این کلاس از کشتی های نیز در دسته ابر غول های نفت کش قرار می گیرند و در حال حاضر تنها ۴ فروند از این کشتی ساخته شده است. طول کلی ابرکشتی های این کلاس به ۴۱۴.۲۲ متر می رسد؛ حدودا ۴۴ متر کمتر از سی وایز بزرگ!
تناژ وزن مرده کشتی های کلاس بتیلوس ۵۵۳,۶۶۱ – ۵۵۵,۰۵۱ DWT و تناژ ناخالص آن ها، ۲۷۴,۸۳۷ – ۲۷۵,۲۷۶ GT است. این کشتی ها از سال ۱۹۷۶ تا سال ۲۰۰۳ میلادی که از دور خارج شدند، بر روی اقیانوس های جهان شناور بودند. شایان ذکر است که این کشتی ها در زمان خود از لحاظ تناژ ناخالص، غول پیکرترین کشتی دنیا بودند.
۳. کشتی Esso Atlantic و کشتی Esso Pacific
این کشتی ها از نظر طول کلی در رتبه سوم بزرگترین کشتی های جهان جای گرفته اند. این دو کشتی نیز همچون کشتی های سی وایز بزرگ و کشتی های کلاس بتیلوس، در دسته کشتی های نفت کش غول پیکر جای می گیرند. طول آن ها با هم برابر و ۴۰۶.۵۷ متر است.
تناژ وزن مرده این دو کشتی غول پیکر ۵۱۶,۴۲۱ – ۵۱۶,۸۹۱ DWT و تناژ ناخالص آن ها، ۲۴۷,۱۶۰ – ۲۴۷,۱۶۱ GT است. این کشتی ها در سال ۱۹۷۷ به آب انداخته شدند و آخرین جابه‌جایی خود را نیز در سال ۲۰۰۲ به سرانجام رساندند. هم اکنون این دو کشتی نیز از دور خارج شده اند.
۴. کشتی برزان (Barzan)
کشتی برزان (Barzan) که تا امروز ۶ نمونه از آن ساخته شده است، در رده چهارم عظیم ترین کشتی های جهان جای گرفته است. این کشتی با ۴۰۰ متر طول کلی و با اختلاف ۶.۵۷ متری نسبت به کشتی های Esso Atlantic و Esso Pacific، این جایگاه را از آن خود کرده و در دسته کشتی های باری قرار می گیرد.
تناژ وزن مرده کشتی برزان ۱۹۹,۷۴۴ DWT و تناژ ناخالص آن ۱۹۵,۶۳۶ GT است. این کشتی از سال ۲۰۱۵ میلادی ساخته شده و هم اکنون بر پهنه اقیانوس ها در حال تردد است.
۵. کشتی پایونیرینگ اسپیریت (روح پیشگام یا Pioneering Spirit)
کشتی Pioneering Spirit در دسته کشتی های غول پیکر جرثقیل جای می گیرد و از منظر طول کلی نیز توانسته با ۳۸۲ متر طول، خود را به عنوان پنجمین کشتی برزگ جهان معرفی کند. همچنین کشتی روح پیشگام پیش تر با عنوان Pieter Schelte نیز شناخته می شد.
تناژ وزن مرده این کشتی برابر با ۵۰,۰۰۰ DWT و تناژ ناخالص آن ۴۰۳,۳۴۲ GT است. بنابراین اگر بخواهیم این ابرکشتی ها را از منظر تناژ ناخالص مرتب کنیم، کشتی Pioneering Spirit با اختلاف بسیار زیادی در بالاترین جایگاه لیست بزرگترین کشتی های جهان جای خواد گرفت.
کشتی پایونیرینگ اسپیریت نیز در سال ۲۰۱۵ میلادی ساخته شده و بنابراین برای مدت بسیار زیادی این ابرکشتی را در لیست عظیم ترین کشتی های جهان مشاهده خواهیم کرد.
۶. کشتی های کلاس TI
کشتی های کلاس TI که به عنوان تانکرهای نفتی مورد استفاده قرار می گیرند، با ۳۸۰ متر طول در جایگاه ششم بزرگترین کشتی های جهان و البته به عنوان سومین کشتی بزرگ دنیا که هم اکنون نیز مورد استفاده قرار می گیرند، جای گرفته اند.
تناژ وزن مرده کشتی های کلاس تی آی ۴۴۱,۸۹۳ DWT و تناژ ناخالص آن ها ۲۳۴,۰۰۶ GT است. این کشتی ها در سال ۲۰۰۲ میلادی ساخته شده و همانطور که اشاره شد، هم اکنون نیز مورد استفاده قرار می گیرند.
شایان ذکر است که به جهت بین المللی بودن آنها، به این کشتی ها، کلاس TI (Tankers International) لقب داده اند. اسامی این چهار کشتی عبارت است از: TI Africa، TI Asia، TI Europe و TI Oceania.
۷. کشتی Valemax
کشتی Valemax در دسته کشتی های فله‌بر (Bulk Carrier) جای می گیرد. این کشتی که تا به امروز ۶۶ فروند از آن ساخته شده با داشتن ۳۶۰ تا ۳۶۲ متر طول، جایگاه هفتم بزرگترین کشتی های دنیا را از آن خود کرده است.
تناژ وزن مرده کشتی Valemax چهارصد هزار DWT و تناژ ناخالص آن دویست هزار GT است. این کشتی از سال ۲۰۱۱ تا به امروز در حال بارگیری و استفاده است.
۸. کشتی های کلاس Oasis
تا به امروز ۴ فروند از کشتی های کلاس Oasis ساخته شده است. این کشتی ها با داشتن ۳۶۰ تا ۳۶۲ متر طول هم اندازه کشتی Valemax بوده و بنابراین می توان کلاس Oasis را نیز در جایگاه هفتم عظیم ترین کشتی های دنیا در نظر گرفت. شایان ذکر است که کشتی های کلاس Oasis در دسته کشتی های کروز جای می گیرند و بنابراین این کشتی ها لقب بزرگترین کشتی مسافربری جهان را نیز از آن خود کرده اند.
تناژ وزن مرده این کشتی ها ۱۵,۰۰۰ DWT و تناژ ناخالص آن ها ۲۲۵,۲۸۲ – ۲۲۶,۹۶۳ GT است. بزرگترین کشتی مسافربری جهان در سال ۲۰۰۹ میلادی به آب انداخته شد و هم اکنون نیز در حال مسافرگیری و استفاده است.
۹. کشتی Queen Mary 2
کشتی Queen Mary 2 یا QM2 با داشتن ۳۴۵ متر طول کلی، به عنوان هشتمین کشتی بزرگ جهان لقب گرفته است. کشتی مسافربری QM2 در دسته کشتی های اقیانوس پیما قرار گرفته و بنابراین جایگاه دوم بزرگترین کشتی مسافربری جهان را نیز در دست گرفته است.
تناژ وزن مرده این کشتی ۱۹,۱۸۹ DWT و تناژ ناخالص آن ۱۴۸,۵۲۷ GT است. این کشتی از سال ۲۰۰۳ تا امروز در حال خدمت رسانی است.
۱۰. کشتی Q-Max
کشتی Q-Max نیز با ۳۴۵ متر طول کلی، همانند Queen Mary 2، هشتمین کشتی غول پیکر دنیاست. این کشتی در دسته کشتی های حامل گاز طبیعی مایع (LNG) قرار داد.
تناژ وزن مرده کشتی کیومکس ۱۲۸,۹۰۰ DWT و تناژ ناخالص آن ۱۶۳,۹۲۲ GT است. این کشتی در سال ۲۰۰۸ ساخته شده و هم اکنون نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
همچنین به اطلاعات دیگری از قبیل تناژ وزن مرده و تناژ ناخالص نیز اشاره شده است. اگر همچنان قصد دارید با بزرگترین کشتی های دنیا آشنا شوید، در ادامه با تکرا همراه باشید.
پیش از هر چیز لازم است مقدمه ای درباره برخی از اطلاعاتی که در این ابر کشتی ها به آن ها اشاره می کنیم، بیان کنیم.
- طول کلی (LOA یا Overall Length): عبارت است از حداکثر طول محاسبه شده کشتی از ابتدایی ترین نقطه تا انتهایی ترین نقطه آن.
- تناژ وزن مرده (DWT یا Deadweight Tonnage): عبارت است از حداکثر وزن (جرم) قابل حمل توسط کشتی که حمل این مقدار از جرم، باعث به خطر افتادن ایمنی کشتی نخواهد شد.
- تناژ ناخالص (GT یا Gross Tonnage): عبارت است از یک مقیاس غیرخطی از حجم کلی ورودی یک کشتی.
این اطلاعات، جزء بنیادی ترین سنجه هایی هستند که برای مقیاس بزرگی و عظمت یک کشتی باری و یا کشتی مسافربری مورد استفاده قرار می گیرند.
بزرگترین کشتی های جهان
لیست عظیم ترین کشتی های دنیا که در ادامه آن را مشاهده خواهید کرد، شامل رکورداران فعلی، تک کشتی های ساخته شده و یا یک کلاس بخصوص از کشتی هاست. همچنین در این لیست، کشتی هایی که از دور خارج شده و دیگر نمی توان آن ها را بر پهنه اقیانوس ها یافت نیز به چشم می خورد.
۱. کشتی سی وایز بزرگ (کشتی Seawise Giant)
کشتی سی وایز بزرگ (Seawise Giant) که پیش تر با عناوین بیشماری همچون Happy Giant، Jahre Viking، Knock Nevis، Oppama و در نهایت Mont شناخته می شد، یک کشتی نفت کش غول پیکر و بزرگترین کشتی ساخته شده جهان است. طول کلی (LOA) این نفت کش غول پیکر به ۴۵۸.۴۶ متر می رسد و بنابراین با اختلاف نسبتا زیاد، لقب بزرگترین کشتی جهان را از آن خود کرده است. تناژ وزن مرده کشتی غول پیکر سی وایز بزرگ به ۵۶۴ هزار و ۶۵۰ تن (DWT) می رسد و تناژ ناخالص آن ۲۶۰ هزار ۸۵۱ جی تی است.
بزرگترین کشتی دنیا از سال ۱۹۷۹ تا سال ۲۰۰۹ میلادی در اقیانوس به پادشاهی خود ادامه داد و هم اکنون نیز از دور خارج شده است.
۲. کشتی های کلاس ابر تانکر بتیلوس (Batillus)
کشتی های کلاس بتیلوس به خوبی می توانند جانشینی برحق برای کشتی سی وایز بزرگ به عنوان بزرگترین کشتی جهان باشند. این کلاس از کشتی های نیز در دسته ابر غول های نفت کش قرار می گیرند و در حال حاضر تنها ۴ فروند از این کشتی ساخته شده است. طول کلی ابرکشتی های این کلاس به ۴۱۴.۲۲ متر می رسد؛ حدودا ۴۴ متر کمتر از سی وایز بزرگ!
تناژ وزن مرده کشتی های کلاس بتیلوس ۵۵۳,۶۶۱ – ۵۵۵,۰۵۱ DWT و تناژ ناخالص آن ها، ۲۷۴,۸۳۷ – ۲۷۵,۲۷۶ GT است. این کشتی ها از سال ۱۹۷۶ تا سال ۲۰۰۳ میلادی که از دور خارج شدند، بر روی اقیانوس های جهان شناور بودند. شایان ذکر است که این کشتی ها در زمان خود از لحاظ تناژ ناخالص، غول پیکرترین کشتی دنیا بودند.
۳. کشتی Esso Atlantic و کشتی Esso Pacific
این کشتی ها از نظر طول کلی در رتبه سوم بزرگترین کشتی های جهان جای گرفته اند. این دو کشتی نیز همچون کشتی های سی وایز بزرگ و کشتی های کلاس بتیلوس، در دسته کشتی های نفت کش غول پیکر جای می گیرند. طول آن ها با هم برابر و ۴۰۶.۵۷ متر است.
تناژ وزن مرده این دو کشتی غول پیکر ۵۱۶,۴۲۱ – ۵۱۶,۸۹۱ DWT و تناژ ناخالص آن ها، ۲۴۷,۱۶۰ – ۲۴۷,۱۶۱ GT است. این کشتی ها در سال ۱۹۷۷ به آب انداخته شدند و آخرین جابه‌جایی خود را نیز در سال ۲۰۰۲ به سرانجام رساندند. هم اکنون این دو کشتی نیز از دور خارج شده اند.
۴. کشتی برزان (Barzan)
کشتی برزان (Barzan) که تا امروز ۶ نمونه از آن ساخته شده است، در رده چهارم عظیم ترین کشتی های جهان جای گرفته است. این کشتی با ۴۰۰ متر طول کلی و با اختلاف ۶.۵۷ متری نسبت به کشتی های Esso Atlantic و Esso Pacific، این جایگاه را از آن خود کرده و در دسته کشتی های باری قرار می گیرد.
تناژ وزن مرده کشتی برزان ۱۹۹,۷۴۴ DWT و تناژ ناخالص آن ۱۹۵,۶۳۶ GT است. این کشتی از سال ۲۰۱۵ میلادی ساخته شده و هم اکنون بر پهنه اقیانوس ها در حال تردد است.
۵. کشتی پایونیرینگ اسپیریت (روح پیشگام یا Pioneering Spirit)
کشتی Pioneering Spirit در دسته کشتی های غول پیکر جرثقیل جای می گیرد و از منظر طول کلی نیز توانسته با ۳۸۲ متر طول، خود را به عنوان پنجمین کشتی برزگ جهان معرفی کند. همچنین کشتی روح پیشگام پیش تر با عنوان Pieter Schelte نیز شناخته می شد.
تناژ وزن مرده این کشتی برابر با ۵۰,۰۰۰ DWT و تناژ ناخالص آن ۴۰۳,۳۴۲ GT است. بنابراین اگر بخواهیم این ابرکشتی ها را از منظر تناژ ناخالص مرتب کنیم، کشتی Pioneering Spirit با اختلاف بسیار زیادی در بالاترین جایگاه لیست بزرگترین کشتی های جهان جای خواد گرفت.
کشتی پایونیرینگ اسپیریت نیز در سال ۲۰۱۵ میلادی ساخته شده و بنابراین برای مدت بسیار زیادی این ابرکشتی را در لیست عظیم ترین کشتی های جهان مشاهده خواهیم کرد.
۶. کشتی های کلاس TI
کشتی های کلاس TI که به عنوان تانکرهای نفتی مورد استفاده قرار می گیرند، با ۳۸۰ متر طول در جایگاه ششم بزرگترین کشتی های جهان و البته به عنوان سومین کشتی بزرگ دنیا که هم اکنون نیز مورد استفاده قرار می گیرند، جای گرفته اند.
تناژ وزن مرده کشتی های کلاس تی آی ۴۴۱,۸۹۳ DWT و تناژ ناخالص آن ها ۲۳۴,۰۰۶ GT است. این کشتی ها در سال ۲۰۰۲ میلادی ساخته شده و همانطور که اشاره شد، هم اکنون نیز مورد استفاده قرار می گیرند.
شایان ذکر است که به جهت بین المللی بودن آنها، به این کشتی ها، کلاس TI (Tankers International) لقب داده اند. اسامی این چهار کشتی عبارت است از: TI Africa، TI Asia، TI Europe و TI Oceania.
۷. کشتی Valemax
کشتی Valemax در دسته کشتی های فله‌بر (Bulk Carrier) جای می گیرد. این کشتی که تا به امروز ۶۶ فروند از آن ساخته شده با داشتن ۳۶۰ تا ۳۶۲ متر طول، جایگاه هفتم بزرگترین کشتی های دنیا را از آن خود کرده است.
تناژ وزن مرده کشتی Valemax چهارصد هزار DWT و تناژ ناخالص آن دویست هزار GT است. این کشتی از سال ۲۰۱۱ تا به امروز در حال بارگیری و استفاده است.
۸. کشتی های کلاس Oasis
تا به امروز ۴ فروند از کشتی های کلاس Oasis ساخته شده است. این کشتی ها با داشتن ۳۶۰ تا ۳۶۲ متر طول هم اندازه کشتی Valemax بوده و بنابراین می توان کلاس Oasis را نیز در جایگاه هفتم عظیم ترین کشتی های دنیا در نظر گرفت. شایان ذکر است که کشتی های کلاس Oasis در دسته کشتی های کروز جای می گیرند و بنابراین این کشتی ها لقب بزرگترین کشتی مسافربری جهان را نیز از آن خود کرده اند.
تناژ وزن مرده این کشتی ها ۱۵,۰۰۰ DWT و تناژ ناخالص آن ها ۲۲۵,۲۸۲ – ۲۲۶,۹۶۳ GT است. بزرگترین کشتی مسافربری جهان در سال ۲۰۰۹ میلادی به آب انداخته شد و هم اکنون نیز در حال مسافرگیری و استفاده است.
۹. کشتی Queen Mary 2
کشتی Queen Mary 2 یا QM2 با داشتن ۳۴۵ متر طول کلی، به عنوان هشتمین کشتی بزرگ جهان لقب گرفته است. کشتی مسافربری QM2 در دسته کشتی های اقیانوس پیما قرار گرفته و بنابراین جایگاه دوم بزرگترین کشتی مسافربری جهان را نیز در دست گرفته است.
تناژ وزن مرده این کشتی ۱۹,۱۸۹ DWT و تناژ ناخالص آن ۱۴۸,۵۲۷ GT است. این کشتی از سال ۲۰۰۳ تا امروز در حال خدمت رسانی است.
۱۰. کشتی Q-Max
کشتی Q-Max نیز با ۳۴۵ متر طول کلی، همانند Queen Mary 2، هشتمین کشتی غول پیکر دنیاست. این کشتی در دسته کشتی های حامل گاز طبیعی مایع (LNG) قرار داد.
تناژ وزن مرده کشتی کیومکس ۱۲۸,۹۰۰ DWT و تناژ ناخالص آن ۱۶۳,۹۲۲ GT است. این کشتی در سال ۲۰۰۸ ساخته شده و هم اکنون نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
گزارش خطا
پسندها: 0
ارسال نظر
آخرین اخبار
خبر مهم برای صاحبان خودروهای فرسوده تضمین ورود موقت خودرو سواری نصف ارزش گمرکی تعیین شد مسیر واگذاری سهام تودلی خودروسازان همواره شد میرسلیم باز هم با صحبت درباره خودروهای داخلی سوژه شد چرا خریداران خودرو با مشکل تأخیر در تحویل مواجه هستند؟ عبور قیمت خودروها از مرزهای جدید، یک زنگ هشدار جدی است شرایط ادامه روند پرونده‌های ثبت سفارش فاقد تامین ارز خودرو جزئیات جدید و نحوه دریافت پلاک ویژه جانبازان و معلولان تورم خودرو به ۱۳۵ درصد رسید ! سایه سنگین «پرونده فوتبالیست‌ها» بر سر مصوبه واردات خودروی نخبگان BYD همچنان صدرنشین بازار خودروهای برقی کل صنعت خودروسازی باید یکجا به مردم واگذار شود آیا محدودیت تازه‌ای برای واردات خودرو اعمال شده است؟ 4 دلیل رشد قیمت خودرو در بازار واردات خودروهای اقتصادی نو و کارکرده ادامه دارد اختصاص سهمیه ارزی برای قطعات یدکی وارداتی‌ها شرایط فروش تویوتا کرولا کراس و کرولا الیت نیلان خودرو پرشیا خودرو برای 6 دوره متوالی توسط ISQI صدرنشین شد قیمت گذاری خودروهای داخلی و وارداتی دچار خودزنی و خودآزاری شده است ۶ مدل خودرو وارداتی تا پایان هفته عرضه می شود فروش خودروسازان زیر ذره‌بین +نمودار فروش خودروهای بنزینی کاهش یافت جهش تولید ۱۶۴ درصدی پیکاپ موسو گرند خان توقف موقت به‌روزرسانی قیمت‌ها در پلتفرم‌های خودرویی تردد خودروهای مناطق آزاد روی خط تمدید اطلاعیه مهم کرمان موتور درباره تاخیر در تحویل خودروها فروش سهمیه واردات خودرو در بورس؟ رشد ۱۲درصدی قیمت در بازار خودرو آیا چین شریک قابل اعتمادی برای صنعت خودروی ایران است؟ خودرو دوباره کالای سرمایه‌ای شد زمان اجرای استانداردهای ۱۲۲ گانه خودرو رسما اعلام شد بازار خودرو نیازمند آزادسازی قیمت و افزایش رقابت است ورود موقت خودروهای سواری تمدید شد مجوز واردات خودرو به نخبگان رسید سرنوشت واگذاری سایپا به هیئت وزیران رسید سقف تیراژ خودرو در ۱۴۰۵ +نمودار ارزشمندترین برند خودرو جهان کدام است؟ نحوه واردات قطعات خودرو و تخصیص ارز شفاف نیست تحویل فصلی تسلا رکورد زد تولید تویوتا و هوندا در تایلند متوقف شد ورود سایپا به بورس بدون ارزیابی صلاحیت متقاضیان، تکرار مسیر شکست واگذاری‌های پیشین است پشت پرده مخالفت‌ها با واردات خودرو چرا نوک پیکان آمریکا جاده مخصوص را نشانه گرفت؟ علت تأخیر در پلاک گذاری برخی خودروهای نوشماره اعلام شد گزارش عملکرد راسا موتور خاورمیانه از سه سال گذشته امضای تفاهم‌نامه مشترک میان مراکز تست خودرو در حاشیه نمایشگاه اینوپروم نشانه‌گیری زنجیره تامین خودرو چرا واردات خودرو تغییر مسیر داد؟ کارخانه تمام‌برقی تویوتا در آرژانتین کلید خورد رشد ۲۱ درصدی تولید مانیان خودرو در نیمه نخست سال ۱۴۰۵
شرایط فروش
پربازدیدترین‌ها
پربحث‌ترین‌ها