راهکار‌ جهانی برای تعویض خودروهای فرسوده

به گزارش "پدال نیوز" به گزارش پدال نیوز،  به همین دلیل دولت‌ها در مواقع بحران از این صنعت حمایت می‌کنند. در سال 2008 همزمان با رکود بزرگ در دنیا، کشورهای آمریکا، استرالیا، کانادا، چین و ژاپن و کشورهای اروپایی برنامه‌هایی را تحت عناوین مختلف برای تعویض خودرو‌های فرسوده در دستور کار قرار داده‌اند. این برنامه‌ها در واقع دو هدف کلی را دنبال می‌کرد: رونق خودروسازی در وهله نخست و پاکسازی شهر‌ها از خودروهایی که تولید گازهای گلخانه‌ای غیراستاندارد داشتند در وهله دوم. این برنامه‌ها عموما در دو گروه کمک‌های مالی و نقدی و امتیازات ویژه برای خودروهای مدرن مانند تخفیف‌های مالیاتی برنامه‌ریزی شده‌اند. به گزارش دنیای اقتصاد ، در انگلستان در سال 2009، دولت در ابتدا بودجه‌ 495میلیون دلاری را برای حدود 300 هزار مشتری در نظر گرفت. در آن زمان هر نفر به ازای تحویل خودروی فرسوده‌اش (خودروهایی که قبل از سال 1999 خریداری شده‌اند) 3336 دلار کمک نقدی دریافت می‌کرد که نیمی از آن را دولت و نیمی از آن را صنعت خودرو پرداخت می‌کرد.
 
در 28 دسامبر سال 2009 دولت با توجه به موفقیتی که در فروش خودرو به‌دست‌آمده بود، بودجه خود را گسترش داد و این طرح را برای خودروهایی که قبل از سال 2000 تولید شده‌اند (سن ده سال و بیشتر) نیز اجرا کرد. این برنامه تا سال 2010 ادامه داشت و بعد از آن کمک‌های نقدی روی خودرو‌های الکتریکی و پاک متمرکز شد. این کمک هزینه فقط برای خرید خودروهای جدید و تولید انگلستان بود و به شخصی که به مدت حداقل یکسال مالک خودروی فرسوده بود تعلق می‌گرفت. این برنامه برای خودرو‌های کوچک و ون‌ها اجرا شده بود و با فروش یک خودرو تنها یک خودروی جدید قابل خرید بود.
 
در آمریکا نیز دولت فدرال برنامه 3 میلیارد دلاری به نام (CARS) برای کمک به شهروندان در تعویض خودروهای فرسوده با خودرو‌های جدید در سال 2009 اجرا کرد. در این طرح هر شخصی که خودروی زیر 25 سال داشت با توجه به نوع اعتبار شخص و خودروی فرسوده‌ای که تحویل می‌داد تا سقف 4500دلار کمک نقدی دریافت می‌کرد تا بتواند خودرویی جدید و به صرفه‌تر از لحاظ مصرف سوخت بخرد. این طرح بعد از گذشت حدود یک ماه با استقبال زیادی روبه‌رو شد و دولت 2 میلیارد دلار به بودجه کمک‌هایش اضافه کرد، در نهایت بعد از دوماه با تمام شدن مقدار کمک هزینه، این طرح به پایان رسید که اثرات مثبت زیادی به همراه داشت. حدود 700 هزار معامله ثبت شده بود و شرکت‌های خودروسازی فروش خود را مثبت ارزیابی کرده‌بودند، تویوتا 4/ 19 درصد، جنرال‌موتور 6/ 17درصد، فورد موتور 4/ 14، هوندا 13درصد و نیسان 7/ 8درصد افزایش فروش داشتند.
 
براساس مقاله‌ای که در آن زمان در نشریه اکونومیست منتشرشد، رونق بخشی به تقاضاها در واقع راهی برای فرار از دام نقدینگی بود. این وضعیت در شرایط رکود اقتصادی ایجاد می‌شود. درواقع به‌دلیل انتظار افزایش نرخ بهره به مفهوم گرانتر شدن پول و منابع مالی، خریداران شروع به احتکار پول می‌کنند تا اسیر افزایش قیمت‌ها در آینده نشوند، مردم نیز سعی می‌کنند برای حداقل کردن زیان ناشی از افزایش نرخ بهره سرمایه خود را به‌صورت ذخایر راکد نگه دارند. دولت آمریکا با ارائه سیاست‌ تشویقی یعنی تزریق پول به جامعه و تشویق مشتریان به خرید از رکود بازار خودرو در آن زمان جلوگیری کرد. اما منتقدان اقتصادی، این سیاست را مثالی از نظریه «پنجره‌های شکسته» تعبیر کرده‌اند. به این معنی که با افزایش نقدینگی در جامعه، به ظاهر اقتصاد از رکود خارج شده‌ است اما نتایجی در لایه‌های پنهان جامعه خواهدداشت که در نهایت باعث ایجاد تورم می‌شود. در این صورت امکان خرید از قشر کم‌درآمد به‌طور کلی گرفته می‌شود و آسیب این برنامه برای همین قشر خواهد بود. در همان سال‌ها در آلمان یکی از بزرگ‌ترین طرح‌های تعویض خودرو فرسوده به اجرا در‌آمد. در این برنامه شخصی که بیش از یکسال صاحب خودرویی با سن 9 سال یا بیشتر بود، در صورت تعویض خودروی خود با یک خودروی جدید 3320 دلار کمک نقدی دریافت می‌کرد. این طرح در سال 2009 و به‌صورت محدود برای 600هزار نفر با بودجه 5/ 1 میلیارد دلاری اجرا شد. با اجرای این طرح رونق بازار خودرو 40درصد نسبت به سال 2008 افزایش پیدا کرد و به‌همین دلیل دولت تصمیم گرفت تا آخر سال این طرح را ادامه دهد و در نهایت با صرف بودجه 8 میلیاردی به اتمام رسید. با توجه به استقبال مردم، فروش شرکت فورد با اجرای این طرح 56 درصد افزایش یافت، اما شرکت‌های لوکس خودرو‌سازی مانند بی‌ام‌دبلیو، مرسدس‌بنز و پورشه سود چندانی نداشتند. تفاوت آلمان با آمریکا در کنترل نکردن بازار خودروهای فرسوده بود که خودروها را به انبار خودرو‌های از کار‌افتاده می‌فرستاد و همین قضیه باعث قاچاق 50 هزار خودروی فرسوده به آفریقا و اروپای شرقی شد.
 
در روسیه طرح تعویض خودروهای فرسوده در سال 2010و 2011 به اجرا درآمد. در این طرح به افرادی که دارای خودروهای با عمر10 ساله یا بیشتر بودند در صورت خرید خودروی جدید و داخلی کمک هزینه‌ایی معادل 1751 دلار داده می‌شد و در نهایت 500 هزار معامله خودرو در این برنامه ثبت شده است. این طرح بار دیگر در سال 2014 با کمک هزینه 1320 دلار برای خودروهای با عمر شش سال یا بیشتر به اجرا د‌رآمد که 1710هزار معامله به ثبت رسیده‌است و کاهش خرید خودرو را نسبت به سال قبل از آن که 9/ 22 بود به 9/ 9 رساند. تازه‌ترین نمونه راهکار تعویض خودروهای فرسوده نیز به تازگی توسط دولت هند به اجرا درآمده است که هدف از تشویق مردم به تعویض خودروهای فرسوده، دستیابی به اهداف برنامه شهرهای پاک تا سال 2020 و رونق خودروسازی‌ هندوستان بوده است.