اوج‌گیری ارزش دلاری واردات خودرو

 واردات خودرو در سال جاری وارد فاز تازه‌ای شده است. براساس آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران، در پنج‌ماهه نخست امسال ۲۷هزار و ۲۳۵ دستگاه خودرو به ارزش ۷۴۳‌میلیون دلار وارد کشور شده؛ این در حالی است که در پنج‌ماهه نخست سال گذشته ۱۹هزار و ۵۸۶ دستگاه خودرو به ارزش ۴۳۲‌میلیون دلار وارد کشور شده بود. بر این اساس، تعداد خودروهای وارداتی حدود ۳۹.۱درصد و ارزش دلاری آنها نزدیک به ۷۲درصد افزایش یافته است.

افزایش ارزش واردات خودرو با سرعتی به‌مراتب بیشتر از رشد تعداد، یکی از نکات قابل‌توجه آمار امسال است. محاسبات نشان می‌دهد ارزش متوسط هر خودروی واردشده در پنج‌ماهه نخست سال گذشته حدود ۲۲هزار دلار بوده، درحالی‌که این رقم در سال جاری به حدود ۲۷هزار و ۳۰۰دلار رسیده است. به این ترتیب، ارزش متوسط خودروهای وارداتی نیز حدود ۲۳.۷درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که می‌تواند از تغییر ترکیب خودروهای وارداتی و افزایش سهم خودروهای گران‌تر در سبد واردات حکایت داشته باشد.

اوج‌گیری واردات خودرو در شرایطی اتفاق افتاده که تجارت خارجی کشور در مجموع مسیر متفاوتی را طی کرده است. براساس آمار منتشرشده از تجارت پنج‌ماهه، ارزش کل واردات کشور نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش داشته، اما خودرو در میان اقلام وارداتی روندی معکوس ثبت کرده است. بنابراین، خودرو نه‌تنها از افت جریان عمومی واردات مصون مانده، بلکه در تعداد و ارزش، رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده است.

در واقع، مقایسه آمار امسال با سال گذشته نشان می‌دهد مسیر ورود خودرو به کشور نسبت به گذشته فعال‌تر شده است. افزایش تعداد خودروهای واردشده را می‌توان حاصل فعال شدن همزمان چند مسیر وارداتی دانست؛ از واردات تجاری تا رویه‌های مربوط به ایرانیان خارج از کشور و سایر مجوزهای پیش‌بینی‌شده در سیاست واردات خودرو. در همین حال، دامنه برندها و مدل‌های مجاز نیز در ماه‌های اخیر گسترده‌تر شده و حتی خودروهای لوکس در این مسیر قرار گرفته‌اند. نمونه قابل‌توجه در این زمینه، فراهم شدن امکان واردات مرسدس‌بنز میباخ از سوی ایرانیان خارج از کشور است؛ موضوعی که اخیرا در ابلاغیه مربوط به برندهای دارای خدمات پس از فروش مورد توجه قرار گرفته است. 

همچنین مدل‌هایی از برندهای لوکس مانند بنز، پورشه و لکسوس در مسیرهای جدید وارداتی مطرح شده‌اند. این اتفاق نشان می‌دهد واردات خودرو در سال جاری صرفا به افزایش تعداد خودروهای اقتصادی و میان‌رده محدود نمانده و بخشی از خودروهای گران‌قیمت نیز در حال بازگشت به ویترین بازار ایران هستند. در این میان، رشد ۷۲درصدی ارزش واردات در مقابل رشد ۳۹درصدی تعداد خودروها، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. به بیان دیگر، افزایش ورود خودرو به کشور فقط یک رشد کمی نیست و همزمان ارزش سبد وارداتی نیز بالا رفته است. این مساله در شرایطی رخ می‌دهد که صنعت خودرو و قطعه کشور همچنان با محدودیت‌های ارزی و دشواری تامین قطعات مواجه است و همین تفاوت، بحث درباره نحوه اولویت‌بندی منابع ارزی را دوباره پررنگ می‌کند.

البته افزایش آمار واردات لزوما به معنای عرضه فوری تمام خودروهای واردشده در بازار نیست و فاصله میان ورود، ترخیص و عرضه می‌تواند بر اثرگذاری این خودروها بر بازار تاثیر بگذارد. با این حال، رشد نزدیک به ۴۰درصدی تعداد واردات در پنج ماه، نشان می‌دهد سیاست واردات خودرو در سال جاری نسبت به سال گذشته از تحرک بیشتری برخوردار شده است. استمرار روند ورود خودروهای خارجی در ماه‌های آینده می‌تواند ترکیب بازار خودرو را تغییر دهد؛ بازاری که پس از سال‌ها محدودیت واردات، حالا بار دیگر شاهد حضور گسترده‌تر خودروهای خارجی و حتی مدل‌های لوکس است.