سهم ناچیز روستایی‏‏‏‏‌ها از مالکیت خودرو

 بررسی توزیع مالکیت خودرو بین دهک‌های درآمدی روستایی نشان می‌دهد؛ در اقشار کم درآمد روستایی اساسا مالکیت خودرو یک استثنا محسوب می‌شود، به‌طوری‌که از هر ۴۰ خانوار دهک یک درآمدی روستایی، تنها یک خانوار دارای خودرو هستند.

بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران مندرج در اسناد پشتیبان لایحه بودجه، اگرچه سهم برخورداری از خودرو در روستا‌ها از سال‌۹۸ تا ۱۴۰۳ به تدریج افزایش‌یافته، اما این رشد به طور نامتوازن میان دهک‌ها توزیع شده و عمدتا به نفع گروه‌های بالای درآمدی بوده‌است. بر اساس این داده‌ها، به طور متوسط تنها ۳۸.۸‌درصد از خانوار‌های روستایی کشور مالک خودرو هستند؛ به این معنا که بیش از ۶۱‌درصد خانوار‌های روستایی عملا فاقد خودروی شخصی‌اند. این رقم، به‌ویژه با توجه به محدودیت شدید حمل‌ونقل عمومی در مناطق روستایی، نشان‌دهنده مشکل شدید حمل‌ونقل در این مناطق است.

بر این اساس تنها ۲.۵‌درصد از خانوار‌های دهک یک روستایی دارای خودرو هستند؛ این رقم در سال‌۹۸ به میزان ۱.۲‌درصد بود، بنابراین مالکیت خودرو در این دهک بیش از دوبرابر شده، اما هنوز به‌شدت محدود است. همچنین مالکیت خودرو در دهک دوم درآمدی به ۸.۵‌درصد می‌رسد، بنابراین حدودا از هر ۱۲ خانوار مربوط به این دهک درآمدی روستایی یک خانوار مالک خودرو است. این رقم در دهک سوم نیز به ۱۸.۹‌درصد یا به‌عبارتی یک خانوار از هر ۵.۳ خانوار می‌رسد؛ بنابراین حتی در دهک سوم نیز بیش از ۸۰‌درصد خانوار‌های روستایی فاقد خودرو هستند. این ارقام نشان می‌دهد؛ سه دهک کم درآمد روستایی تقریبا به طور کامل از بازار خودرو کنار گذاشته شده‌اند.

در دهک‌های متوسط درآمدی در روستا‌های کشور مالکیت خودرو افزایش می‌یابد، اما همچنان از فراگیری فاصله دارد. سهم خانوار‌های دارای خودرو در دهک چهارم در سال‌۱۴۰۳ معادل ۲۹.۲‌درصد بوده و در دهک پنجم به ۳۸.۹‌درصد رسیده‌است. در دهک ششم، این نسبت ۴۲.۴‌درصد و در دهک هفتم ۴۹.۲‌درصد ثبت شده‌است. این اعداد نشان می‌دهد؛ حتی در میانه توزیع درآمدی روستا‌ها نیز اکثریت خانوار‌ها فاقد خودرو هستند

در دهک‌های بالاتر، رشد مالکیت به وضوح نمایان می‌شود. در دهک هشتم، ۵۷‌درصد خانوار‌های روستایی مالک خودرو هستند و این نسبت در دهک نهم به ۶۵.۱‌درصد می‌رسد. در نهایت، دهک دهم با سهم ۷۶.۸‌درصدی از خانوار‌های مالک خودرو، بیشترین برخورداری را دارد.