بازگشت خودرو به ریل تولید

 خودروسازی در شهریورماه دوباره به ریل تولید بازگشت. سه خودروساز بزرگ کشور با رشد ۳۲.۷درصدی تولید نسبت به مرداد در مجموع ۸۲هزار و ۴۴۰ دستگاه خودرو تولید کردند. در این زمینه ایران‌خودرو پیشتاز بود؛ در حالی‌که سایپا و پارس‌خودرو نیز رشد دو رقمی ثبت کردند.

طبق گزارشی که خودروسازان به سازمان بورس ارائه داده و در سامانه کدال منتشر شده است، سه خودروساز بزرگ کشور در نیمه ابتدایی امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸.۷ درصد تولید کمتری در بخش خودرو‌های سواری داشته‌اند با این حال، اما در تولید ماهانه با رشد ۳۲.۷ درصد روبه‌رو بودند. بر این اساس سه خودروساز بزرگ کشور از ابتدای سال جاری تا انتهای شهریور ماه ۳۷۹ هزار و ۵۹۹ دستگاه تولید خودروی سواری داشته‌اند. این درحالی است که در مدت مشابه سال گذشته این رقم به ۴۱۵ هزار و ۹۷۰ دستگاه می‌رسید؛ بنابراین در این بازه تولید خودروی سواری توسط این خودروسازان ۳۶ هزار و ۳۷۱ دستگاه معادل ۸.۷ درصد کمتر شده است. نیمه ابتدایی سال جاری، ماه‌های پرچالشی برای خودروسازان بود و این افت عجیب به نظر نمی‌رسد.

آنچه عجیب به نظر می‌رسد رشد تولید قابل‌توجه خودروسازان در شهریورماه امسال نسبت به مرداد است. طبق این گزارش ایران‌خودرو، سایپا و پارس‌خودرو مجموعا در ششمین ماه از سال ۳۲.۷ درصد بیشتر از مرداد تولید کرده‌اند. این شرکت‌ها ششمین ماه از سال ۸۲ هزار و ۴۴۰ دستگاه خودروی سواری تولید کرده‌اند در مردادماه تولید آنها به ۶۲ هزار و ۱۱۲ دستگاه می‌رسید، بنابراین در این مدت زمان آنها ۲۰ هزار و ۳۲۸ دستگاه رشد تولید خودروی سواری داشته‌اند. این در شرایطی است که بسیاری از چالش‌های اساسی صنعت خودرو در شهریورماه نیز وجود داشته است.

در واقع طی سه ماه پیش از آن یعنی در خرداد، تیر و مرداد تولید خودرو به شدت کاهشی بوده است، اما در شهریور قطار تولید خودروی سواری به ریل بازگشت و وضعیت تولید رو به بهبود رفت این در شرایطی است که در ظاهر عوامل محدودکننده زیادی دست به کار بودند. در این ماه سایه فعالسازی مکانیسم ماشه و انتظارات تورمی ناشی از آن روی صنایع کشور از جمله صنعت خودرو سنگینی می‌کرد، علاوه بر آن کمبود قطعه به یکی از مسائل و مشکلات اساسی صنعت خودرو بدل شده بود. قطعه‌سازان به طور مداوم اعلام می‌کردند که بدهی خودروسازان به تامین‌کنندگان قطعه رو به افزایش است. گزارش قبلی کدال و همچنین آمار شامخ که توسط اتاق بازرگانی ایران منتشر می‌شود نیز حکایت از مشکل تامین قطعه داشت. در این بین اختلافات وزارت صمت و ایران‌خودرو نیز حول قیمت‌گذاری خودرو‌های سواری نیز رو در شهریورماه تشدید شده بود. گرچه تمامی این موارد را می‌توان از عوامل افت تولید سواری‌های در نیم‌سال ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه پارسال دانست، اما در چنین شرایطی پیش‌بینی می‌شد که در شهریور شاهد افت بیشتر تولید سواری باشیم، اما آنچه در عمل اتفاق افتاد عکس این موضوع بود.

تنها دو موضوع را می‌توان جزو دلایل این بهبود دانست. یکی از این عوامل افت شدید تولید در سه ماه پیش از شهریور بوده است. به طوری که تولید سه خودروساز بزرگ کشور در خرداد، تیر و مردادماه به شکل شدیدی افت داشته است؛ بنابراین اگر در شهریور مشابه ماه‌های پیش از آن نیز تولید انجام شود در اعداد و ارقام ماهانه شاهد رشد قابل‌توجهی خواهیم بود. دلیل دوم نیز کاهش قطعی‌های برق در شهریور است که می‌تواند دردسر‌های تامین پایدار انرژی مورد نیاز تولید را برای خودروسازان کاهش دهد. طبق برنامه وزارت صمت دو خودروساز بزرگ کشور تا پایان سال جاری باید یک‌میلیون ۱۵۰ هزار دستگاه خودرو تولید کنند به‌طوری‌که ایران خودرو ۶۰۰ هزار دستگاه و سایپا نیز ۵۵۰ هزار دستگاه باید تا پایان سال خودرو تولید کنند. با توجه به آمار تولید شهریورماه ایران خودرو ۱۲.۲ درصد و سایپا ۵۸درصد از برنامه تولیدی عقب هستند.

جزئیات تولید خودروی سواری

نگاهی به جزئیات تولید خودروسازان در ۶ماهه ابتدایی سال جاری نشان می‌دهد که در این مدت زمان تنها ایران‌خودرو با رشد تولید خودرو‌های سواری مواجه بوده و سایپا و زیرمجموعه آن یعنی پارس‌خودرو در نیمه ابتدایی امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته افت تولید را تجربه کرده‌اند. ایران‌خودرو از ابتدای سال تا انتهای شهریورماه ۲۶۳ هزار و ۴۶۸ دستگاه محصول سواری را به تولید رسانده است. این شرکت در نیمه ابتدایی سال گذشته، ۲۴۱هزار و ۹۵۷ دستگاه تولید داشت؛ بنابراین تیراژ این شرکت در مدت زمان یاد شده نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد ۲۱ هزار و ۵۱۱ دستگاهی معادل ۸.۹ درصد را تجربه کرده است.

در این بین بیشترین تولید آبی‌پوشان جاده مخصوص به گروه پژو اختصاص دارد که در حال حاضر فقط پژو ۲۰۷ را از این خانواده به تولید می‌رسد. این شرکت در بازه زمانی تحت بررسی، ۸۰ هزار و ۸۸۰دستگاه پژو تولید کرده است. با توجه به تولید ۸۹هزار و ۱۰۰دستگاهی خانواده پژو در ۶ماهه سال گذشته، ایران خودرویی‌ها در تولید اعضای این خانواده افت ۹.۲ درصدی د اشته‌اند. علت این موضوع خروج برخی محصولات پرطرفدار گروه پژو مانند پژو پارس از خط تولید است.

در بین دیگر محصولات ایران خودرو، گروه سورن تیراژ ۷۰هزار و ۸۱۰ دستگاهی را در نیمه ابتدایی امسال از خود به جا گذاشته است. با در نظر گرفتن تیراژ ۵۱هزار و ۱۱۳ دستگاهی این گروه خودرویی در مدت مشابه سال گذشته، ایران خودرویی‌ها توانسته‌اند تولید در این گروه را ۳۸.۵ درصد افزایش دهند. همچنین ایران خودرو اعلام کرده طی این مدت ۴۲هزار و ۴۵ دستگاه دنا را به تولید رسانده است. با توجه به تیراژ ۴۰هزار و ۱۳۷ دستگاهی این خودرو در مدت مشابه سال پیش، تولید دنا ۴.۵ درصد افزایش را تجربه کرده است. دیگر محصول ایران خودرو به نام رانا در مجموع در آمار ۶ماهه تیراژ ۶‌هزار و ۲۶۲ دستگاهی را ثبت کرده است. این خودرو در ۶ ماهه سال پیش، به میزان هفت هزار و ۶۶۸ دستگاه تولید شده بود بنابراین تولید این محصول با افت ۱۸.۳درصدی مواجه بوده است. علاوه بر این ایران خودرویی‌ها در نیمه ابتدایی امسال ۱۰ هزار و ۷۶۲ دستگاه هایما را مونتاژ کرده‌اند، این در حالی است که در مدت مشابه ۱۴۰۳، تیراژ این مونتاژی چینی ۶هزار و ۸۷۱ دستگاه بود. بر این اساس تولید این خودروی مونتاژی رشد ۵۶.۶ درصدی داشته است.

طبق آمار منتشره در کدال، ایران خودرو در مدت زمان یاد شده ۴۰ هزار و ۱۳۴ دستگاه تارا تولید کرده است. این خودروساز در ۶ ماهه سال گذشته به میزان ۳۲ هزار و ۷۸۸ دستگاه از این محصول را به تولید رسانده بود؛ بنابراین تولید تارا در این مدت زمان رشد ۲۲.۴ درصدی داشته است. در آمار تولید ایران خودرو آیتمی به نام خودرو‌های تولیدی تجاری نشده سایت‌ها وجود دارد که به خودرو‌های ناقص اشاره داشته و عدددرج‌شده در مقابل آن، هزار و ۱۹۸ دستگاه است. همچنین بخش دیگری به نام «دیگر محصولات» تعریف شده که تولید ایران‌خودرو در این بخش ۱۲ هزار و ۵۷۵ دستگاه بوده است.

سایپا به عنوان دومین خودروساز بزرگ کشور، در ۶ ماه گذشته ۸۴ هزار و ۵۹۵ دستگاه خودروی سواری تولید کرده که این رقم در مدت مشابه پارسال به میزان ۱۲۵ هزار و ۶۲۴ دستگاه بوده است؛ بنابراین در این مدت زمانی نارنجی پوشان جاده مخصوص ۴۱ هزار و ۲۹ دستگاه، معادل ۳۲.۶ درصد کمتر، تولید خودروی سواری داشته‌اند.

بیشترین حجم از سبد محصولات این شرکت در ۶ ماه ابتدایی سال به خانواده ایکس ۲۰۰ (تیبا، کوئیک و ساینا) اختصاص داشته است. طبق اعلام سایپا این شرکت در این مدت ۶۸ هزار و ۷۰۳دستگاه خودرو از این گروه تولید کرده است. این رقم در مدت مشابه سال پیش ۱۰۰ هزار و ۳۵۸ دستگاه بوده است، بنابراین در این مدت زمان تولید این محصولات سایپا به میزان ۳۱.۵ درصد کمتر شده است. سایپا همچنین در مدت مذکور ۱۵ هزار و ۸۹۲ دستگاه از خانواده شاهین را به تولید رسانده است. این در حالی است که ۶ ماه ابتدایی پارسال تیراژ شاهین ۲۵ هزار و ۲۶۶ دستگاه بود؛ بنابراین تولید شاهین در این بازه کاهش قابل توجه ۳۷.۱ درصدی داشته است. دومین خودروساز بزرگ ایران در بازه زمانی تحت بررسی تنها همین دو گروه خودرویی را به تولید رسانده است.

پارس‌خودرو نیز در نیمه اول امسال، ۳۱ هزار و ۵۳۶ دستگاه محصول سواری را به تولید رسانده است. در مقایسه با تیراژ ۴۸ هزار و ۳۸۹ دستگاهی مدت مشابه پارسال، تولید این شرکت ۱۶هزار و ۸۵۳ دستگاه معادل ۳۵ درصد کمتر شده است. پارس‌خودرو در از ابتدای سال جاری تا انتهای شهریورماه تنها سهند و گروه Q ۲۰۰ را به تولید رسانده است. طبق گزارش ارسالی به بورس، گروه Q ۲۰۰ پارس خودرو تیراژ ۲۴ هزار و ۸۱۰ دستگاهی در ۶ ماه گذشته داشته که نسبت به همین بازه زمانی در سال ۱۴۰۳ با تیراژ ۳۲ هزار و ۵۷۴ دستگاهی، از افت ۲۳.۸ درصدی تولید این گروه خودرویی حکایت دارد.

خودروساز سوم ایران همچنین در ۶ ماه ابتدایی سال ۶ هزار و ۷۲۶ دستگاه سهند را به تولید رسانده است. سهند در مدت مشابه سال گذشته چهار هزار و ۸۴۹ دستگاه تولید شد. بر این اساس تولید سهند در مدت یاد شده ۳۸.۷ درصد بیشتر شده است. پارس‌خودرویی‌ها در نیمه ابتدایی سال جاری تنها همین دو گروه خودرویی را تولید کردند این در شرایطی است که در مدت مشابه سال قبل آنها هزار و ۲۳۴ دستگاه کوئیک معمولی و ۹ هزار و ۷۳۲ دستگاه ساینا S را نیز تولید کرده بودند، اما اکنون تولید این خودرو‌ها به صفر رسیده است.

تولید ماهانه خودروسازان

تولید خودروی سواری در شهریورماه امسال نسبت به مرداد با رشد همراه بوده است. بر این اساس خودروسازان در شهریورماه ۸۲ هزار و ۴۴۰ خودروی سواری تولید کرده‌اند، این در شرایطی است که این رقم در مرداد ماه به ۶۲ هزار و ۱۱۲ دستگاه می‌رسید؛ بنابراین تولید ماهانه خودروسازان طی یک ماه گذشته ۲۰ هزار و ۳۲۸ دستگاه معادل ۳۲.۷ درصد افزایش یافته است.

ایران خودرو به عنوان بزرگ‌ترین خودروساز کشور در مردادماه ۴۴ هزار و ۶۰۱ دستگاه تولید خودروی سواری داشته است. تیراژ شهریور این خودروساز به ۶۲ هزار و ۲۴۸ دستگاه می‌رسد، بنابراین آبی پوشان جاده مخصوص در این مدت زمان رشد ۱۷ هزار و ۶۴۷ دستگاهی و ۳۹.۵ درصدی را در تولید خودروی سواری خود ثبت کرده‌اند. سایپا نیز تولید ۱۵ هزار و ۱۷۴ دستگاهی در ماه پایانی تابستان داشته که در مقایسه با تیراژ ۱۳ هزار و ۲۰۳ دستگاهی مرداد رشد هزار و ۹۷۱ دستگاهی و ۱۴.۹ درصدی را به خود می‌بیند. همچنین پارس خودرو که تولید ۴هزار و ۳۰۸ دستگاهی در مردادماه داشت، طی ماه گذشته پنج هزار و ۱۸ دستگاه خودروی سواری تولید کرده تا تولید آن در ششمین ماه از سال نسبت به مرداد رشد ۷۱۰ دستگاهی داشته و افزایش ۱۶.۵ درصدی را ثبت کند.

دنیای اقتصاد