شرکای قدیمی، همکار دو خودروساز ایرانی
همکاری با خودروسازان فرانسوی قطعی شد
بیوک علیمرادلو - مشاور خودرویی وزیر صنعت، معدن و تجارت
ورود خودروهای جدید به بازار ایران قطعی است اما این مهم به زودی و در
فاصله زمانی کوتاه محقق نخواهد شد. همکاری با خودروسازان خارجی مراحلی دارد
که باید از آن عبور کرد. همچنین موضوع سرمایه‌گذاری خارجی تاکنون با مانع
بزرگی به نام تحریم‌ها روبه‌رو بوده که هم‌اکنون برطرف شده است. این
همکاری‌ها نیاز به مطالعات اقتصادی و سازمانی دارد که به‌طور طبیعی زمانبر
خواهد بود. در حال‌حاضر ایران‌خودرو با «پژو» به‌عنوان شریک اصلی و سایپا
با «رنو» به تفاهم رسیده‌اند. در همین حال شرکت فولکس‌واگن و شرکت‌های
وابسته به آن نیز به ایران آمده و به ارزیابی شرایط پرداخته‌اند که در
ارتباط با شرکت فیات، 2 شرکت خصوصی به مذاکره پرداخته‌اند که احتمال
همکاری با آنها وجود دارد. البته قرارداد خودروسازان کشور به این شرکت
خارجی ختم نخواهد شد و به‌طور قطع ظرفیت خودروسازان و قطعه‌سازان کشور باید
افزایش یابد اما آنچه مشخص است این است که اکنون زمان کار کردن است تا
اقتصاد به حرکت درآید. لغو تحریم‌ها به این معناست که دیگر مشکل سیاسی وجود
ندارد و از این نقطه به بعد بنگاه‌ها باید با یکدیگر به تفاهم برسند. تنها
راه موفقیت در دوران پساتحریم کار و کار و کار است و دوران
بهانه‌جویی‌هایی نظیر تحریم به سرآمده و از حالا به بعد باید سختکوشی
جایگزین تمام بهانه‌ها باشد. هم‌اکون تصوری نادرست در ذهن مردم شکل گرفته
که از اشتباه خودروسازان سرچشمه می‌گیرد و آن این است هنگامی‌که محصولی در
حال تولید است، نباید اطلاعات آن به بازار راه پیدا کند زیرا برای همکاری
با خودروسازی جدید و مشاهده اثرات و محصولات آن در بازار که سابقه حضور در
ایران را ندارند، حداقل به 2سال زمان نیاز است. از سوی دیگر دیدن نتایج عقد
قرارداد با خودروسازانی نظیر پژو و رنو که خودروسازان داخلی تجربه همکاری
با آنها را دارند نیز نیازمند صرف زمانی یک‌ساله است، بنابراین ورود
شرکت‌های جدید زمانبر خواهد بود زیرا نیاز به خدمات پس از فروش و ایجاد
مقبولیت در بازار دارد. در دوران مذاکره با خودروسازان خارجی، موضوع تولید
خودرو با نشان(برند) ایرانی مطرح شد. خودروسازان خارجی صاحب نشان(برند)
ویژه خود هستند، بنابراین برای تولید خودرویی با نشان ایرانی، خودروسازان
داخلی باید وارد عرصه شوند. امید می‌رود در این زمینه همکاری با شرکت‌های
مهندسی خارجی آغاز شود تا این مهم به نتیجه برسد. هم‌اکنون در بازار ایران
سلیقه‌های جدیدی شکل گرفته و سلیقه مصرف‌کننده به سمت خودروهای آسیایی سوق
داده شده است، در این شرایط لازم است دولت نسبت به انعقاد قرادادهای
منطقه‌ای اقدام کند تا شرایط صادرات تسهیل شود. در حال حاضر بخش زیادی از
بازار خرید و فروش خودرو به اقتصاد و توان خرید مردم بستگی دارد. قدرت خرید
مردم از طریق اشتغال افزایش می‌یابد و صنعت خودرو به عنوان پیشران در این
زمینه سهم بالایی دارد. در سال‌جاری علاوه بر خودروسازان، صنعتگران عرصه
قطعه‌سازی با تمام کاستی‌ها و دشواری‌ها به فعالیت خود ادامه دادند که تلاش
قطعه‌سازان قابل تقدیر است.
توانمندی ایرانی برای تولید خودرو با برند ملی
سعید مدنی - مشاور خودرویی وزیر صنعت، معدن و تجارت
با کمرنگ شدن تحریم‌ها خودروسازان با برخی شرکای سنتی خود به مذاکره
پرداخته‌اند و گفت‌وگو با شرکت‌های جدید تنها در حد صحبت و مذاکره با
خودروسازان خارجی به صورت توافق‌های کلی بوده و هنوز وارد جزییات نشده‌اند.
در همین حال وزیر صنعت، معدن و تجارت از توافق با 3 کشور آلمان، فرانسه و
سوئد در زمینه خودروسازی خبر داده، این در حالی است که مذاکرات شرکت «پژو»
با ایران‌خودرو و سایپا نیز با شرکت «رنو» انجام شده و تفاهم‌هایی به دست
آمده که به احتمال زیاد با 2 شرکت «کیا» و «سیتروئن» نیز توافق حاصل شود.
البته رنو همچون گذشته با ایران‌خودرو همکاری خواهد داشت. خودروساز آلمانی
شرکت «بنز» نیز از دیگر طرف‌های قرارداد با خودروسازان ایرانی است که سابقه
همکاری با «ایران‌خودرو دیزل» را دارد و در بخش خودروهای سواری نیز تعداد
محدودی در کشور از این نشان(برند) مونتاژ شده است. همکاری و ارتباط با
شرکت‌های سوئدی و مذاکرات در زمینه تولید خودروهای سواری همچنان ادامه دارد
اما شرکت «سایپا دیزل» از گذشته در بخش ساخت کامیون و کشنده «ولوو»
به‌عنوان شریکی قدیمی همکاری داشته و اکنون به‌دنبال توسعه همکاری‌هاست. در
این شرایط خودروسازانی نظیر فیات و فولکس‌واگن نیز می‌توانند در ایران
فعالیت کنند زیرا هنگامی‌که فضای فعالیت باز باشد، شرایط یکسان رقابتی برای
تمام این خودروسازان به وجود خواهد آمد. هم‌اکنون برای یک خودروساز داخلی
امکان عقد قرارداد با چندین همتای خارجی میسر نیست، بلکه در نهایت می‌تواند
2 یا 3 شریک برای خود انتخاب کند. در این بین خودروسازان داخلی در مذاکره
با خودروسازان خارجی پیش‌بینی تولید یک پلتفرم را خواهند داشت که می‌توانند
روی این پلتفرم، محصولات طراحی شده خود را سوار کنند. این در حالی است که
طراحی پلتفرم از گذشته در ایران وجود داشته و به تازگی نیز با ساخت پلفترم
ملی از سوی متخصصان دانشگاه علم و صنعت رشد یافته است. در همین حال سایپا
در قرارداد با شرکتی چینی، تولید پلتفرمی مشترک را دنبال می‌کند که روی آن
حدود 4 خودرو نصب خواهد شد. بنابراین ساخت پلتفرم برای خودروسازان
امکان‌پذیرتر شده و تولید خودروهای مختلف با نشان(برند) ملی عملیاتی خواهد
شد. قرارداد با برخی خودروسازان خارجی از گذشته وجود داشته اما اکنون در
آستانه انعقاد به شکلی جدیدتر است. در قراردادهای جدید بندهایی نظیر ایجاد
مراکز تحقیق و توسعه (دانش فنی)، ساخت داخل و توسعه صادرات درنظر گرفته شده
است که الزام خودروسازان خارجی به رعایت کامل این موارد و تحریم‌ها به
چالشی در قراردادها تبدیل شده که یکی از دلایل آن به طولانی شدن مذاکرات با
این شرکت‌ها و بررسی این مسائل از سوی آنها برمی‌گردد. مذاکرات همیشه وجود
داشته اما به دلیل تحریم‌ها مسکوت می‌ماند و اکنون با شرایط به وجود آمده
به جریان خواهد افتاد.
محمدرضا مودودی - مشاور وزیر صنعت، معدن و تجارت
هرگونه سرمایه‌گذاری خارجی در کشور به‌وسیله شرکت‌هایی که از تجربه و دانش فنی پیشرفته‌ای برخوردارند، به نفع تولید داخلی و توسعه بازار در خارج از کشور خواهد بود. ایران به عنوان کشوری امن در منطقه‌ای ناامن معرفی می‌شود که حدود 14 کشور همسایه مهم با آن در ارتباط هستند، بنابراین این شرایط و ظرفیت برای سرمایه‌گذاران خارجی بسیار مطلوب است. علاوه بر بازار بین‌المللی، از آنجایی که بازار ایران در سال‌های گذشته پشت دیوارهای تعرفه و تحریم محبوس بوده، با لغو تحریم‌ها برای کشورهای خارجی به عنوان یک هدف محسوب می‌شود. در حال‌حاضر تجارت در دنیا دشوار شده زیرا رقم تولید از رقم حجم بازار پیشی گرفته است، بنابراین تمام شرکت‌های بزرگ دنیا با انباشت کالا مواجه شده‌اند. این اتفاق برای خودروسازان بزرگ نیز رخ داده است. برای نمونه، اگر شرکت پژو تصمیم به سرمایه‌گذاری مستقیم در ایران نداشته باشد و خود را بخشی از نظام تولیدی خودرو در کشور نداند، بازار ایران را از دست داده و شرکتی دیگر نظیر رنو، فولکس‌واگن یا تویوتا از این شرایط بهره می‌برد. این مسئله برای خودروسازان خارجی دغدغه شده زیرا طعم بازار ایران را چشیده‌اند، افق این بازار را می‌دانند و به طور قطع قصد دست برداشتن از این بازار شیرین را ندارند. در این شرایط خودروسازان و صنعتگران ایرانی که بازار داخل را در اختیار دارند، باید هوشیار باشند تا سرمایه‌گذارانی را جذب کنند که بیشترین حجم دانش فنی را به خطوط تولید خودرو (قطعه‌سازان و مونتاژکاران) منتقل خواهند کرد. برای رسیدن به این مهم باید دانش مدیریت، دانش فنی تولید و دانش توسعه بازار نیز منتقل شود. بنابراین رسالت خودروسازان و مسئولان این است سرمایه‌گذارانی را جذب کنند که به این دانش‌ها دست یابند. ایران تا 2 دهه پیش کشوری صادراتی نبوده و در این مدت توانسته حجم صادرات غیرنفتی خود را از 10میلیارد دلار به مرز 50میلیارد دلار برساند که البته حدود 60 تا 70درصد آن به صادرات مواد اولیه و مواد خام اختصاص داشته و ارزش‌افزوده زیادی ایجاد نمی‌کند. بنابراین ایران در بخش دانش صادراتی کشوری جوان و کم‌تجربه است. با این توضیحات اگر صنعت خودرو به سمت انتقال دانش فنی، مدیریت و صادرات هدایت شود، امتیاز بزرگی به دست خواهد آورد.
