خودروسازان داخلی چه راهکارهایی را برای کیفیت محصولاتشان در دوران تحریم گرفته اند؟

به گزارش "پدال نیوز" به گزارش پایگاه خبری پدال نیوز، سطح کیفیت خودروهای تولید داخل چندان مطلوب نیست، این ادعا را جداول ماهانه شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران اثبات می‌کند. این در شرایطی است که بحث تحریم‌ها، مشکلات بیشتری را در کیفی‌سازی محصولات تولیدی ایجاد خواهد کرد. تجربه تحریم‌های اوایل دهه ۹۰ صنعت خودروی کشور نشان می‌دهد، علاوه‌بر کاهش تیراژ در این بخش، کیفیت محصولات تولید شده هم با افت همراه بوده است. آنچه مشخص است در دوران تحریم، بنگاه‌های تولیدی پاسخگوی تقاضای موجود در بازار بودند حال آنکه توجه به مسائل مرتبط با کیفیت در آن دوران مغفول ماند.
 
حال با توجه به اینکه از نیمه دوم مردادماه تحریم ایالات‌متحده آمریکا علیه اقتصاد کشورمان آغاز خواهد شد و در شرایطی که شرکای اصلی صنعت خودرو نیز راه خروج از کشور را در پیش گرفته‌اند، این سوال مطرح می‌شود که صنعت خودروی کشور چه راهکارهایی را باید مدنظر قرار دهد تا بتواند تا حد امکان از کاهش کیفیت محصولات داخلی جلوگیری کند؟
 
آن‌طور که مشخص است کمیت و کیفیت خودرو تحت‌تاثیر تحریم‌ها روال عادی نخواهند داشت حال آنکه ممانعت از کاهش کمیت و کیفیت خودرو نیازمند برنامه‌ریزی، مطابق آنچه تجربه تحریم‌های اولیه هسته‌ای ایران خوانده می‌شود، باید باشد.در تحریم‌های اولیه ایران جدا از روند کاهشی تولید، کیفیت محصولات نیز پایین آمد مراجع نظارتی نیز به دلیل تحریم‌های همه‌جانبه، در برابر کیفیت خودروهای عرضه‌شده به بازار سکوت اختیار کرده بودند.به‌کارگیری قطعات با‌کیفیت پایین به بهای حفظ خطوط تولید، روند کیفی خودروها را کاهش داده بود، این در شرایطی است که با توجه به نزدیکی تحریم‌های ثانویه هسته‌ای ایران و همچنین مشکلاتی که پیرو تحریم‌ها، زنجیره خودروسازی کشور را متاثر خواهد کرد، چگونگی حفظ کیفیت جای سوال دارد.در این بین برخی کارشناسان در گفت‌و‌گو با «دنیای‌اقتصاد» چند راهکار را مورد توجه قرار داده‌اند؛ به‌طوری‌که برخی تاکید دارند در فرصت باقی مانده تا شروع تحریم‌ها باید میان دست‌اندرکاران بخش‌های مختلف که در کیفیت این صنعت دخیل هستند، همکاری و وفاق شکل بگیرد.
 
این بخش از کارشناسان با اشاره به اینکه در این مدت ایجاد قانون و مقررات جدید نمی‌تواند به موضوع کیفی خودروها کمک کند عنوان می‌کنند که در زمان تحریم شرایط به گونه‌ای خواهد بود که خودروسازان به بهانه محدودیت‌های تحمیلی و اینکه اعمال قوانین و مقررات کیفی روی قیمت تمام‌شده محصولاتشان اثرگذار است و آن را افزایش می‌دهد، سعی در دور زدن قوانین و مقررات دارند؛ بنابراین آنها بر وفاق و همکاری میان مراجع نظارتی برای جلوگیری از افت کیفی خودروها تاکید دارند.
 
اما دسته دیگری از کارشناسان با اشاره به اینکه خودروسازان و قطعه‌سازان نمی‌توانند برای تامین قطعات و مواد اولیه موردنیاز خود با شرکت‌های درجه یک همکاری کنند، تاکید دارند که زنجیره خودروسازی کشور باید به سمت تشدید نظارت‌ها حرکت کند. به‌طوری‌که قطعه‌سازان باید نظارت خود را روی محصولات تولید شده و خودروسازان نیز نظارت خود را روی قطعاتی که در خطوط تولید مورد استفاده قرار می‌دهند، افزایش دهند. آنها در این راستا استفاده از شرکت‌های مهندس مشاوره را حرکتی معقولانه خوانده و عنوان می‌کنند که باید قطعه‌سازان از شرکت‌های مهندسی مشاور در زمینه طراحی پروسه‌های مرتبط با تولید بهره ببرند، به‌طوری‌که شرکت‌های مشاور می‌توانند بر فرآیند‌های تولید قطعات نظارت داشته باشند و چنانچه در طراحی قطعات مشکلاتی به‌وجود آمد با شناسایی و تصحیح آن شرایطی را فراهم کنند تا کیفیت قطعات تولید شده در خطوط تولید قطعه‌سازان افزایش یابد.
 
ایجاد اتئلاف استراتژیک
 
بخشی از قطعات مورد استفاده در صنعت خودرو، وارداتی است؛ این در شرایطی است که بخشی از دانش فنی تولید این قطعات در اختیار بنگاه‌های تولیدی کشور قرار دارد اما به دلایلی همچون نبود توجیه اقتصادی برای تولید ترجیح بر واردات آنها است.در این ارتباط حسن کریمی‌سنجری، کارشناس خودرو به «دنیای‌اقتصاد» می‌گوید: در شرایط عادی بخشی از قطعات مورد استفاده در صنعت خودروی کشور به دلایل گوناگون در کشور تولید نمی‌شود و تامین آنها از طریق واردات انجام می‌پذیرد، این در حالی است که دانش فنی این قطعات در داخل کشور وجود دارد.وی ادامه می‌دهد که برخی خودروسازان و قطعه‌سازان نیز برای جلوگیری از افزایش قیمت تمام‌شده محصولاتشان ترجیح می‌دهند واردات این دسته از قطعات را جایگزین استفاده از قطعات داخلی کنند.کریمی ادامه می‌دهد: با توجه به محدودیت‌هایی که از ناحیه تحریم‌های ایالات‌متحده متوجه صنعت خودروی کشور است؛ بنابراین در این شرایط باید به سمتی حرکت کنیم که با سرمایه‌گذاری مناسب راه را برای تولید آن قطعات در کشور و همچنین جلوگیری از تاثیر قیمت این قطعات روی قیمت تمام‌شده محصولات تولیدی هموار کنیم.
 
استفاده از ظرفیت‌های شرکت‌های مهندسی مشاور
 
با توجه به اینکه شرکای فرانسوی صنعت خودرو به زودی از کشور خارج یا فعالیت‌های خود را محدود خواهند کرد، این امکان فراهم می‌شود تا عرصه برای دیگر خودروسازان در بازار ایران فراهم شود. در میان خودروسازان بین‌المللی، چینی‌ها می‌توانند با توجه به حضور در بازار ایران در زمان تحریم‌های پیشین، شریک مناسبی برای بنگاه‌های تولیدی داخلی باشند. البته باید به این نکته توجه کرد که همراهی با چینی‌ها باید با قواعد و ضوابط خاصی همراه باشد. در این ارتباط فربد زاوه به خبرنگار ما گفت: بی‌تردید تحریم‌ها سبب ایجاد مشکل در صنعت خودروی کشور می‌شود. مشکل در تامین قطعات مورد نیاز و همچنین افزایش قیمت قطعات که به طور مستقیم روی قیمت تمام شده محصولات خودروسازان اثر می‌گذارد از قابل پیش‌بینی‌ترین اثرات تحریم‌ها خواهد بود.
 
اشاره این کارشناس به مشکل عدم‌تطبیق مشخصات فنی قطعات جدید با قطعات قبلی است. این مساله بی‌شک روی کیفیت اثرگذار خواهد بود. از آنجا که شرکت‌هایی که در زمان تحریم مورد توجه صنعت خودروی داخلی قرار می‌گیرند؛ قابل‌قیاس با شرکت‌های معتبر تامین‌کننده اروپایی نیستند و به لحاظ کیفی در سطح بالایی قرار ندارد و اکثر آنها کپی کار هستند، نمی‌توانند محصولات با کیفیت مانند آنچه شرکت‌های اصلی تا پیش از این در اختیار صنعت خودروی کشور قرار می‌دادند، قرار دهند. این کارشناس خودرو در بخش دیگری از صحبت‌های خود به بحث مهندسی معکوس اشاره می‌کند و می‌گوید: یکی از راهکارهایی که شرکت‌های کپی‌کار، چه در داخل و چه در فضای بین‌المللی، مورد توجه قرار می‌دهند، استفاده از فرآیند مهندسی معکوس است.
 
زاوه ادامه می‌دهد: تولید قطعات با استفاده از مهندسی معکوس روی کیفیت اثرگذار خواهد بود؛ بنابراین این روش نه‌تنها نمی‌تواند کیفیت محصولات تولیدی را افزایش دهد، بلکه در بخش‌هایی باعث کاهش کیفیت هم خواهد شد.این کارشناس خودرو پیشنهاد می‌کند تا به‌جای استفاده از مهندسی معکوس در تولید قطعات مورد استفاده در صنعت خودروی کشور، از شرکت‌های مهندسی مشاور که در فضای بین‌المللی در زمینه تولید قطعه فعالیت می‌کنند استفاده شود.این شرکت‌ها می‌توانند تا در زمینه طراحی و فرآیند تولید به صنعت خودروی کشور کمک کنند، تا قطعات با کیفیت تولید شود و چنانچه مشکلی در بخش طراحی وجود دارد با بازپروری طراحی قطعات و رفع ایراداتی احتمالی، قطعاتی کیفی و قابل‌قبول تولید شود. البته زاوه تاکید می‌کند بخش‌هایی هم وجود دارند که قابلیت دسترسی به آنها در شرایط تحریمی وجود ندارد. اشاره این کارشناس، به برخی از قطعات هوشمند و کامپیوتری خودرو است که تولید آن در کشور هنوز شکل نگرفته است.
 
زاوه در ادامه تاکید می‌کند بخشی از دانش تولید خودرو که در این بخش قرار دارد، در انحصار چند شرکت بین‌المللی است و دسترسی به آنها ممکن نیست مگر با صرف هزینه‌های فراوان و تملک حقوق مادی و معنوی که این مساله نیز باید پیش از آغاز شدن تحریم‌ها مورد توجه سیاست‌گذاران این صنعت قرار می‌گرفت. در هر صورت آنچه مشخص است تحریم‌های پیش‌رو صنعت خودرو کشور را از لحاظ کمی و کیفی تحت‌تاثیر قرار خواهد داد. هر چند طبق تجربه سال‌های۹۱-۹۰ خطوط تولیدی خودروسازان از کار نخواهد افتاد اما کیفیت تحت‌تاثیر محدودیت‌های بین‌المللی قرار خواهد گرفت. در این زمینه به‌نظر می‌رسد که سیاست‌گذاران خودرویی نباید کیفیت را فدای کمیت کرده و این دو را باید به موازات یکدیگر پیش ببرند.