نیروی روغن برای بالا بردن خودرو

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی پدال نیوز، هر چند موارد استفاده از جک فقط محدود به مواقع پنچری نمی‌شود اما برای یک رانندگی معمولی و در شهر، تنها استفاده از جک فقط در مواقع پنچری خواهد بود. جک‌های خودرویی که برای بیرون آوردن خودرو از مهلکه، چاله، استفاده در زمان پنچری و... از آنها استفاده می‌شود، انواع مختلفی دارند؛ شامل نمونه‌های پیچی، مدل‌های پنوماتیکی، انواع هندلی که امروزه به‌ های‌لیفت یا کشاورزی معروف است و... می‌شوند. اما از بین همه اینها نمونه‌های هیدرولیکی کاربرد گسترده‌تری دارند و هر‌چند امروزه از آنها در خودرو‌های سواری کمتر استفاده می‌شود اما هنوز هم یک عضو مهم در خودرو‌های سنگین به شمار می‌روند.

خصوصا اینکه جک‌های هیدرولیکی در وسایل راهسازی و معدنی، کمپرسی‌ها، بالابر‌ها، لیفتراک‌ها، جرثقیل‌ها و... نیز کاربرد بسیار مهم و غیر‌قابل جایگزینی دارند.

دلیل اهمیت استفاده از این جک‌ها، ساختار ساده در کنار قدرت بالایی است که تولید می‌کنند.

هر چند که مهم‌ترین ضعف آنها به خاطر روغنی‌بودنشان همان مشکلات تعمیر و نگهداری آنها شامل مراقبت از میزان روغن، جلوگیری از نشت آن، عدم ورود آلودگی به روغن، سلامت آب‌بند‌ها و کاسه‌نمد‌ها و... است اما از آنجایی که قدرت بالایی را در حجم کوچکی ارائه می‌دهند، وسیله‌ای بسیار مهم و کاربردی هستند.

نحوه کارکرد جک‌های هیدرولیکی‌:

نحوه کارکرد جک‌های هیدرولیکی بسیار ساده است. در جک‌های هیدرولیکی از سیال که روغن است، استفاده می‌شود. مایعات تراکم‌پذیری بسیار ناچیزی دارند برای همین نیز سرعت جک‌های هیدرولیکی قابل کنترل است و از طرفی قدرت بالایی دارند. بر اساس قانون پاسکال، به طور ساده می‌توان گفت که فشار در سراسر یک سیال، یکسان و برابر است و این فشار در هر محلی، عمود به سطح وارد می‌شود.

این خاصیت موجب می‌شود تا اگر در یک محفظه بسته با انواع و اقسام خروجی‌ها، به یک سطح فشاری وارد شود، به بقیه سطوح نیز همان مقدار فشار وارد شود.

از طرفی چون فشار عبارت است از حاصل تقسیم نیرو بر واحد سطح، پس با دانستن برابری فشار در همه جای سیال‌ و با تفاوت در سطح‌هایی که تحت فشار قرار می‌گیرند، می‌توان مقدار نیرو را برای بلند‌کردن هر وزنه‌ای متناسب با توانایی یک انسان کم‌ و زیاد کرد.

به این معنی که قسمتی از جک که وزن خودرو به آن فشار وارد می‌کند، دارای سطح مقطع بالایی است و قسمتی از جک که باید با تلمبه زدن، روغن را به حرکت در آورد، دارای سطح مقطع کمی است. از آنجا که فشار، حاصل تقسیم نیرو بر واحد سطح است و باید برای هر دو قسمت یکسان باشد، برای سطح مقطع زیاد، نیروی زیادی لازم است و برای سطح مقطع کم نیز نیروی کمی نیاز خواهد بود.

این بدان معنی است که متناسب با توان انسان، یک نیروی کم را به یک سطح مقطع کم وارد می‌کنیم تا به یک نیروی زیاد در سطح مقطع بزرگ، غلبه کنیم

معایب جک های روغنی

جک های روغنی همانند سیلندر های هیدرولکی عمل می کنندو همان معایب و اشکالات ممکن است برای آن ها پیش آید. در مورد این سیلندر های هیدرولیکی باید مراقب بود تا روغن آن ها نشت نکند و یا دچار آلودگی نشود. اما باز هم با این وجود ممکن است عیوبی به مرور در آن ها دیده شود. جک های روغنی در حالت کلی دچار چهار عیب بزرگ و اصلی می شوند. اولین عیب که چندان عجیب و نادر هم نیست، به انتها نرسیدن بازوی جک است که منجر می شود، بار و خودرو به اندازه کافی بلند نشود. این عیب در صورت کمبود روغن جک پیش می آید و برای رفع آن باید میزان روغن تنظیم شود. هم چنین ممکن است جک بعد از بالا رفتن و زیر فشار قرار گرفتن، کم کم  بار را پایین بیاورد و نتواند در ارتفاع قبلی بماند. دلایل بروز این عیب نیز ممکن است به خاطر چهار علت باشد؛ یا پیچ خلاص جک تا انتها بسته نشده باشد، روغن دارای آلودگی باشد، جک دارای نشتی شده باشد و آب بند ها خراب شده باشند و یا تلمبه جک دچار مشکل و قفل شدن شده باشد. اما برعکس این اتفاق نیز ممکن است دیده شود. یعنی میله جک به سختی بالا و پایین برود. این عیب به خاطر خرابی و کج شدن میله اصلی، خرابی تلمبه جک، معایب داخلی نظیر روغن نامناسب و یا خرابی آب بندها و کاسه نمد ها و... است. اما عیب آخر نیز ممکن است در بالا رفتن و یا پایین آمدن جک دیده شود که به اصطلاح گفته می شود، جک حالت اسفنجی دارد. یعنی بالا و پایین رفتن آن نرم و یکنواخت نیست. این عیب به خاطر وجود هوا درون روغن جک است.

 

نویسنده: مهندس علیرضا داودی