تغییر فرمول ارزی قیمت گذاری خودرو

 شورای رقابت در تازه‌ترین اقدام خود، دستورالعمل تنظیم بازار خودروی سواری (مصوبه ۵۴۳) را مورد اصلاح و بازنگری قرار داد. این اصلاحیه با تغییراتی در شیوه قیمت‌گذاری و عرضه خودرو منتشر شده؛ تغییراتی که به نظر می‌رسد با هدف نزدیک‌تر شدن فرمول‌های دستوری به واقعیات بازار اتخاذ شده است.

طبق اصلاحیه جدید مصوبه ۵۴۳ شورای رقابت، قیمت پایه رقابتی محصولات خودروسازان بر اساس متوسط یک‌ماهه نرخ ارز حواله رسمی تجاری کشور محاسبه می‌شود. در ادامه این بند، شورای رقابت تاکید کرده که در صورتی‌که خودروساز به صورت کامل به ارز حواله رسمی دسترسی نداشته باشد، همان نرخ ارزی که در محاسبه قیمت تمام‌شده محصول خود مورد استفاده قرار داده، ملاک محاسبه قیمت پایه رقابتی قرار می‌گیرد. همچنین، قیمت پایه رقابتی برای خودروهای مونتاژی، با لحاظ هزینه‌های قانونی و حمل‌ونقل واردات قطعات (سی‌کی‌دی) به کشور محاسبه می‌شود. علاوه بر این، بندهای دیگر اصلاحیه مصوبه ۵۴۳ نشان می‌دهد که سیاستگذار فیلتر جدیدی را در مسیر افزایش قیمت قرار داده است، شاخص رقابت‌پذیری.

بر این اساس، قیمت هر خودروی داخلی یا مونتاژی با میانگین قیمت حداقل سه خودروی خارجی مشابه مقایسه می‌شود. خودروها بر اساس این شاخص در رتبه‌های A تا F قرار می‌گیرند. خودروهایی که رتبه F بگیرند (شاخص کمتر از منفی ۱۵)، اجازه افزایش قیمت نخواهند داشت؛ تا زمانی که وضعیت رقابت‌پذیری‌شان بهبود یابد. جزئیات جدولی که در مصوبه جدید منتشر شده، نشان می‌دهد که رتبه‌های A (شاخص بالاتر از ۲۵) و B (شاخص بین ۱۵ تا ۲۵)، برترین جایگاه‌ها محسوب می‌شوند و نشان‌دهنده خودروهایی با بیشترین سطح رقابت‌پذیری و انطباق قیمتی با استانداردهای بازار هستند. سطح F نیز نشان‌دهنده فاصله از این وضعیت رقابتی بوده و به طور مستقیم بر مجوزهای قیمت‌گذاری اثر می‌گذارد.

 در این میان وزارت صمت می‌تواند جهت تعیین خودروهای مشابه خارجی، از پیشنهاد‌های عرضه‌کنندگان خودرو، نهادهای حرفه‌ای داخلی و در برخی موارد مراجع خارجی معتبر برای تعیین ملاک‌های مقایسه استفاده کند. اقدامی که به نظر می‌رسد سیاستگذار برای فاصله گرفتن از خودمرجع بودن خودروسازان در فرآیند تعیین کیفیت و قیمت در پیش گرفته است. اصلاح مبنای ارزی قیمت‌گذاری به دنبال محدودیت‌های ارزی در دستور کار قرار گرفته است؛ این در شرایطی است که پیش‌بینی می‌شود با توجه به محدودیت ارزی، خودروسازان با استفاده از ارز آزاد اقدام به افزایش قیمت محصولات خود کنند. همچنین مصوبه شورای رقابت در بخش خریدوفروش خودرو نیز دارای نکته جدیدی است. موضوع لغو ممنوعیت ثبت‌نام برای دارندگان پلاک انتظامی فعال در فهرست شروط حذف‌شده قرار گرفته است. به گفته فعالان بازار با این تصمیم، یکی از محدودیت‌های سخت‌گیرانه برای متقاضیان خرید خودرو از کارخانه رفع خواهد شد.

به دنبال  تغییر فرمول ارزی، گمانه‌زنی‌هایی درباره افزایش قیمت خودروهای مونتاژی و داخلی بالا گرفته است. در همین ارتباط روز چهارشنبه بزرگ‌ترین خودروساز کشور در تازه‌ترین اقدام خود، قیمت کارخانه‌ای چهار محصول از خانواده‌ هایما را افزایش داد. این تغییرات قیمتی که از ابتدای مهرماه ۱۴۰۵ اجرا شده، شامل افزایش در تمامی مدل‌های این خانواده است. برای مثال، بهای ‌هایما PRO S۵ از حدود دو‌میلیارد و ۴۰۰‌میلیون تومان به سه‌میلیارد و ۲۰۰‌میلیون تومان رسیده است؛ یعنی رشد قیمت بیش از ۳۳درصدی. بهای‌ هایما PRO S۷ نیز از حدود دو‌میلیارد و ۶۷۴‌میلیون تومان به سه‌میلیارد و ۴۵۳‌میلیون تومان افزایش یافته است. این یعنی افزایش قیمت این خودرو حدود ۲۹ درصد بوده است. بهای‌ هایما S۸ نیز به سه‌میلیارد و ۹۴۴‌میلیون تومان رسیده؛ افزایش قیمت این خودرو نیز حدود ۲۹درصد بوده است.‌ هایما X۷ با رشد بهای ۳۷درصدی مواجه شده است.