جهش صادرات خودروهای چینی

 صنعت خودروسازی چین با شتابی کم‌سابقه در حال نفوذ به بازارهای بین‌المللی است؛ پیشروی پرشتابی که بیش از هر چیز، از رکود تقاضای داخلی، انباشت ظرفیت مازاد تولید و جنگ بی‌رحمانه قیمت‌ها درون مرزهای این کشور سرچشمه می‌گیرد. غول‌های نوظهور چینی همچون بی‌وای‌دی، جیلی و چری سال‌ها رویای حضور در تراز اول بازار جهانی را در سر می‌پروراندند، اما تحلیلگران بر این باورند که گسترش برون‌مرزی امروز، دیگر نه یک جاه‌طلبی تجاری صرف، بلکه یک ضرورت گریزناپذیر اقتصادی برای بقاست.

براساس گزارشی از رویترز، بازار داخلی خودرو در چین ماه‌هاست که با رکودی فرسایشی دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ چنان‌که افت ۲۰ درصدی فروش خودروهای سواری در ماه ژوئیه و رسیدن آن به ۱.۴۷ میلیون دستگاه، دهمین ماه متوالی کاهش تقاضا را رقم زد. علاوه بر این، افت حدود ۲.۳ میلیون دستگاهی فروش در نیمه نخست سال رقمی که تقریبا با کل بازار ثبت خودرو در ژاپن طی همین مدت برابری می‌کند عمق این رکود را نشان می‌دهد. با این حال، در نقطه مقابل، صادرات خودروهای چینی در نیمه نخست سال رشدی ۷۱ درصدی و در ماه ژوئیه جهشی خیره‌کننده و ۸۸ درصدی را تجربه کرد و به مرز ۹۲۳ هزار دستگاه رسید. این شکاف عمیق، بازتابی از چالش‌های ساختاری اقتصاد کلان چین است؛ جایی که با وجود پویایی بخش‌های صنعتی و صادراتی، تضعیف قدرت خرید خانوارها و بحران در بخش مسکن، تقاضای درون کشور را منجمد کرده است. از این رو، بازارهای جهانی به سوپاپ اطمینانی حیاتی برای تخلیه بار این تولید مازاد تبدیل شده‌اند. شرکت «بی‌وای‌دی» نماد بارز این چرخش راهبردی است؛ برندی که به‌رغم افت ۳۵ درصدی فروش داخلی در هفت ماه نخست سال، توانست با جهش ۷۹ درصدی فروش خارجی، کشورهایی نظیر بریتانیا و برزیل را به مقاصد اصلی خود تبدیل کند. این خیزش سبب شد تا چین از سال ۲۰۲۳ تاج پادشاهی صادرات خودرو را پس از دهه‌ها سلطه بلامنازع ژاپن از چنگ این کشور برباید. امروز برتری خودروسازان چینی صرفا متکی بر حربه قیمت ارزان نیست، بلکه زنجیره یکپارچه تامین، سرعت کم‌نظیر در توسعه محصولات و پیشتازی در فناوری خودروهای برقی، سامانه‌های هوشمند، نرم‌افزارها و تولید باتری، آن‌ها را به رقبایی سرسخت برای پیشگامان کهنه‌کار ژاپنی و اروپایی تبدیل کرده است. صحنه این دگرگونی به‌شکلی آشکار در قاره اروپا خودنمایی می‌کند؛ جایی که سهم برندهای چینی از بازار خودروهای سواری طی چهار سال از ۳ درصد به ۱۶ درصد جهش یافته، در حالی که سهم خودروسازان ژاپنی در محدوده ۱۲ درصد متوقف مانده است. این شکاف در عرصه خودروهای تمام‌برقی نمایان‌تر است، به‌گونه‌ای که چینی‌ها نزدیک به یک‌چهارم این بازار را در اروپا فتح کرده‌اند، در حالی که سهم ژاپن در این بخش به کمتر از ۵ درصد تنزل یافته است. علاوه بر این، شرکت‌های چینی اکنون گامی فراتر نهاده و از صادرات صرف به سمت احداث کارخانه‌های تولیدی در خاک اروپا حرکت کرده‌اند؛ به‌طوری‌که براساس برآوردهای موسسه تحقیقاتی «کانترپوینت»، سهم این برندها تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۲۰ درصد از کل بازار خودروهای سواری اروپا و ۲۹ درصد از بازار خودروهای برقی این قاره خواهد رسید و حتی دیوارهای تعرفه‌ای نیز بعید است بتوانند این روند را متوقف کنند.