بازار دوم حواله فروشی خودرو

 به‌دنبال افزایش قیمت خودرو، بازار دوم حواله‌فروشی رونق گرفت. بررسی داده‌های پلتفرم‌های آنلاین نشان می‌دهد که در حال حاضر دو گروه در بازار ثانویه خریدوفروش حواله فعالیت می‌کنند. گروهی به صورت سنتی تنها اقدام به مبادله مستقیم فروش امتیاز خود می‌کنند، اما در الگوی معاملاتی جدید واسطه‌ها تنها به این موضوع اکتفا نکرده بلکه با ورود به چرخه تامین، در نقش فروشنده نهایی خودرو ظاهر می‌شوند.

در شرایطی که اختلاف قیمتی خودرو از کارخانه تا سطح بازار آزاد در شهریورماه دوباره اوج گرفته و به طور میانگین به ۳۷درصد رسیده، تب حواله‌فروشی هم بالا گرفته است. بررسی پلتفرم‌های آنلاین خریدوفروش حواله خودرو نشان می‌دهد که بازار حواله‌فروشی وارد فاز جدیدی شده و در این میان معامله‌گران با تفکیک بهای امتیاز و هزینه اصلی خودرو، چهره جدیدی از دلالی را به زنجیره خریدوفروش اضافه کرده‌اند.  گفت‌وگو با برخی آگهی‌دهندگان در این پلتفرم‌ها نشان می‌دهد که در حال حاضر عده‌ای در ابتدا امتیاز حواله را به بهای مشخصی خریداری می‌کنند و سپس در مرحله بعدی خودرو را به قیمت نهایی به متقاضی عرضه می‌کنند. اگرچه قیمت نهایی از نرخ حاشیه بازار کمتر است اما فاصله معناداری با نرخ مصوب کارخانه دارد که باعث ایجاد حاشیه سود دوم برای فروشنده حواله می‌شود. در تیرماه امسال و به دنبال کاهش فاصله قیمتی، بازار حواله نیز از رمق افتاد.

بررسی نشان می‌داد که برای نمونه شکاف قیمتی در ۱۰محصول بزرگ‌ترین خودروساز کشور به طور میانگین به ۶درصد می‌رسید. همین کاهش حاشیه سود ناشی از تقارب قیمتی، پیوند میان داشتن حواله و سودآوری سریع را از بین برد. در واقع، نااطمینانی از روند قیمت‌ها در بازار خودروی ایران و افت بازدهی اقتصادی در معاملات حواله سبب شد برندگان قرعه‌کشی رویکرد حفظ دارایی را در پیش بگیرند تا شاید در آینده شانس بازگشت سود به آنها رو کند. همین موضوع سبب شد قیمت حواله نیز روند کاهشی را طی کند؛ به‌گونه‌ای که قیمت پایه برای معامله برخی از حواله‌ها در بازه ۲۰ تا ۸۰‌میلیون تومان قرار گرفت. 

حالا بار دیگر بررسی قیمتی انواع خودرو در بازار و کارخانه نشان می‌دهد که اختلاف قیمتی اوج گرفته است. همین موضوع موجب شده همان‌طور که گفته شد نه‌تنها حواله‌فروشی به شیوه سنتی بار دیگر رواج پیدا کند که بازار ثانویه‌ای نیز در این بین شکل بگیرد. بررسی «دنیای اقتصاد» از قیمت برخی حواله‌ها در پلتفرم‌های آنلاین هم حکایت از رشد ۲۰۰ تا ۳۰۰درصدی آنها نسبت به تیرماه سال جاری دارد. برای نمونه یک آگهی‌دهنده قیمت پایه حواله خودروی سورن خود را ۸۰‌میلیون تومان تعیین کرده است. این در حالی ‌است که در تیرماه امسال حواله این خودرو با ویژگی‌های مشابه ۲۰‌میلیون تومان بود که به معنای رشد ۳۰۰درصدی قیمت است. از سوی دیگر، شخصی قیمت پایه حواله خودروی تارا را ۱۵۰‌میلیون تومان در نظر گرفته است.

نگاهی به بهای آن در تیرماه امسال نشان می‌دهد که معمولا آگهی‌دهندگان میانگین قیمت را ۵۰‌میلیون تومان در نظر گرفته بودند. بنابراین بهای حواله این خودرو نیز حدود ۲۰۰درصد با افزایش همراه شده است. در ادامه در تماس با برخی از این آگهی‌دهندگان، آنها از اعلام قیمت پایه حواله خودداری کرده و تنها قیمت نهایی خودرو را عنوان کردند. برای مثال، شخصی که حواله ری‌را را در پلتفرم آنلاین آگهی کرده، به «دنیای اقتصاد» می‌گوید که قیمت نهایی خودرو سه‌میلیارد و ۴۸۰‌میلیون تومان است. 

بررسی بهای کارخانه‌ای این خودرو نشان می‌دهد که قیمت آن در حال حاضر از سوی خودروساز سه‌میلیارد و ۲۳۰‌میلیون تومان اعلام شده است. شخص دیگری، بهای حواله پرسنلی خود برای خودروی راناپلاس را یک‌میلیارد و ۴۵۰‌میلیون تومان اعلام می‌کند. این در حالی ‌است که این خودرو یک‌میلیارد و ۵۳۶‌میلیون تومان از سوی تولیدکننده قیمت خورده است؛ این یعنی کاهش پنج‌درصدی بهای تمام‌شده. شخص دیگری نیز در توضیح مبلغ حواله خودروی شاهین G خود می‌گوید که قیمت پایه حواله به صورت جداگانه تعیین نشده است. وی در ادامه توضیح می‌دهد که قیمت نهایی این خودرو یک‌میلیارد و ۵۰۰‌میلیون تومان است؛ این یعنی حدود سه درصد ارزان‌تر از بهای کارخانه.