انحصار در انحصار با عرضه «سهام تودلی»

 عضو کمیسیون صنایع مجلس گفت: طرح تحقیق و تفحص برای بررسی عملکرد شرکت کروز خبر داد و تأکید کرد که سهام سپهر کیش ایرانیان به عنوان «سهام خزانه» در این روند حق رای ندارد.

مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در گفت‌و‌گو با شبکه اطلاع‌رسانی راه دانا، گفت: «سهام‌های تودلی باعث شده است کروز به سمتی برود که این سهام را خریداری کند تا بتواند انحصار در انحصار شکل دهد و انحصار کامل ایران‌خودرو را در اختیار گیرد.»

وی توضیح داد: «آنچه مسلم است سهام ایران‌خودرو متعلق به مردم است؛ به همین دلیل سال‌ها از آن حمایت شده که صنعت خودروسازی کشور پیشرفت کند. اما بعد از آن به تدریج سهام این شرکت واگذار شد و سهام‌های تودلی باعث شده است کروز به سمتی برود که این سهام را خریداری کند تا بتواند انحصار در انحصار شکل دهد و انحصار کامل ایران‌خودرو را در اختیار گیرد و از امتیازی که مردم ایران به حوزه تولید خودروی بومی داده‌اند به نفع خود استفاده کنند.»

ابهام بزرگ؛ چرا کروز سهامی را می‌خرد که حق رای ندارد؟

پوردهقان در ادامه به ابهامات خرید سهام سپهر کیش ایرانیان توسط بهمن موتور (متعلق به کروز) اشاره کرد و افزود: «واگذاری سپهر کیش ایرانیان که یک درصدی از سهام آن متعلق به کارکنان ایران خودرو است و بهمن موتوریی که متعلق به کروز است، این سهام را خریداری کند، شائبه‌ای را ایجاد می‌کند که شاید کروز به دنبال این است که سهامدار اصلی ایران خودرو باشد.»

وی با اشاره به گزارش ارائه‌شده به مجلس تصریح کرد: «سپهر کیش ایرانیان به واسطه اینکه سهام خزانه است حق رای ندارد و دلیل اصرار کروز برای خرید این سهم با این هدف که عمده سهامی را در اختیار بگیرد که حق رای ندارد، دارای ابهام است؛ چراکه در این خصوص با رای دادگاه رو‌به‌رو هستیم که سهم خزانه را اعلام کرده است و قطعاً در سبد ایران خودرو حق رای ندارد.»

هشدار جدی: وی تأکید کرد: «اگر قرار باشد بعد از خرید این سهام نیز لابی‌ها شکل بگیرند و به نوعی حق رای برای آن در نظر بگیرند، نیاز است دستگاه‌های نظارتی به‌خصوص دستگاه قضایی جهت بررسی دقیق این موضوع ورود پیدا کنند.»

تحقیق و تفحص مجلس برای بررسی عملکرد ایران خودرو

پوردهقان از تدوین طرح تحقیق و تفحص خاص در کمیسیون صنایع خبر داد و گفت: «ما هم در کمیسیون در این خصوص در حال تدوین طرح تحقیق و تفحص خاص هستیم تا عملکرد ایران‌خودرو را بررسی کنیم که مشخص شود سهام‌های تودلی با چه ظاهر و باطنی پیش می‌روند و قیمت‌گذاری که برای سپهر کیش ایرانیان انجام شده است در چه زمانی صورت گرفته و الان قرار است به چه قیمت به فروش برسد.»

خصوصی سازی بدون رقابت

عضو کمیسیون صنایع مجلس با انتقاد از سیاست‌های دولت در حوزه خودرو تصریح کرد: «ما در قانون برنامه هفتم دولت را مکلف کردیم که از تصدی‌گری دست بردارد و سهام خود را به بخش خصوصی واگذار کند با این هدف که خودروسازی کارایی بیشتری داشته باشد و تولیدات خودرو افزایش یابد. از سوی دیگر تأکید کردیم واردات را نیز آزاد کند؛ یعنی هم خصوصی‌سازی و هم رقابت را تقویت کنیم.»

وی افزود: «اما متأسفانه دولت واگذاری را انجام داد، سپس مانع از واردات خودرو‌های اقتصادی شد؛ به همین دلیل انحصار بازار در اختیار شرکتی قرار گرفت که سهام ایران‌خودرو را خریداری کرد تا جایی که نقش دولت هم در حوزه خودرو کمرنگ شد.»

ایران خودرو به جای پاسخگویی، شکایت می‌کند

پوردهقان با اشاره به رویکرد انحصارطلبانه ایران خودرو خاطرنشان کرد: «هم‌اکنون ایران خودرو این حق را برای خود قائل است که از شورای رقابت و حتی نمایندگان مجلس که از عملکرد این شرکت انتقاد کردند نیز شکایت کند و اجازه نمی‌دهد کسی در حوزه خودرو مداخله‌ای داشته باشد.»

وی افزود: «این شرکت با اطلاع از اینکه دست دولت در تخصیص ارز به واردات خودرو خالی است، به سمتی می‌رود که انحصار خود در بازار را تقویت کند و در این راستا تولیدات خود را کاهش داده و مکرر افزایش قیمت می‌دهد.»

وی گفت: نتیجه این رویه این است که «اگر این شرایط تداوم یابد، حتماً وضعیت نارضایتی مردم از حوزه خودرو بغرنج خواهد شد؛ چراکه فقط قیمت خودرو‌ها افزایش می‌یابد، اما در کیفیت آنها تغییری ایجاد نمی‌شود.»

تصمیم حکومتی برای شکستن انحصار

پوردهقان در پایان تأکید کرد: «دولت باید در چنین شرایطی یک تصمیم حکومتی بگیرد و برای شکستن انحصار بازار خودرو ورود پیدا کند و مانع از شکل‌گیری انحصار در انحصار شود که قیمت خودرو معمولی را به بیش از ۵ میلیارد تومان رسانده است؛ یا اجازه دهد سایر بنگاه‌های بزرگ نیز وارد عرصه تولید خودرو شوند.»

آنچه در این گفت‌و‌گو بر آن تأکید شد، یک واقعیت تلخ است: صنعت خودرو ایران، از یک سو با انحصار تولیدکننده و از سوی دیگر با انحصار سهامدار مواجه است. این «انحصار در انحصار»، نه تنها کیفیت را افزایش نمی‌دهد، بلکه قیمت‌ها را به ارقام نجومی رسانده است.