خودروسازان همچنان درگیر زیان و فشار بدهی

 بررسی صورت‌های مالی شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد اگرچه درآمد عملیاتی ایران‌خودرو و سایپا افزایش یافته، اما تداوم زیان و رشد فشار بدهی همچنان مهم‌ترین چالش مالی این دو خودروساز است.

بررسی صورت‌های مالی شش‌ماهه نخست سال 1404 دو خودروساز بزرگ کشور نشان می‌دهد اگرچه درآمد عملیاتی این شرکت‌ها نسبت به مدت مشابه سال گذشته افزایش یافته، اما ساختار هزینه‌ای و فشار بدهی همچنان مانع بهبود وضعیت سودآوری شده و زیان عملیاتی و خالص در هر دو شرکت ادامه دارد.

بر این اساس، درآمد عملیاتی ایران‌خودرو در شش‌ماهه نخست سال 1404 حدود 2120 هزار میلیارد ریال ثبت شده که در مقایسه با درآمد 1394 هزار میلیارد ریالی مدت مشابه سال قبل، از رشد حدود 52 درصدی حکایت دارد.

با وجود این افزایش درآمد، زیان عملیاتی ایران‌خودرو در این دوره به حدود 106 هزار میلیارد ریال و زیان خالص آن به 136 هزار میلیارد ریال رسیده است؛ در حالی که در شش‌ماهه نخست سال 1403، زیان عملیاتی این شرکت حدود 73 هزار میلیارد ریال و زیان خالص آن 118 هزار میلیارد ریال گزارش شده بود.

بررسی نسبت‌های مالی نیز نشان می‌دهد نسبت زیان عملیاتی به درآمد عملیاتی ایران‌خودرو در شش‌ماهه نخست امسال حدود منفی 5 درصد بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته تغییر محسوسی نداشته است. این نسبت در شش‌ماهه نخست سال 1403 حدود منفی 5.2 درصد ثبت شده بود.

این وضعیت بیانگر آن است که با وجود افزایش قابل توجه درآمد عملیاتی، ساختار هزینه‌های تولید و عملیات همچنان اصلاح نشده و فعالیت اصلی شرکت همچنان زیان‌ده باقی مانده است.

از سوی دیگر، نسبت زیان خالص به درآمد عملیاتی ایران‌خودرو در شش‌ماهه نخست سال جاری حدود منفی 6.4 درصد بوده، در حالی که این نسبت در مدت مشابه سال قبل منفی 8.5 درصد ثبت شده بود؛ موضوعی که از کاهش نسبی فشار زیان خالص نسبت به میزان فروش حکایت دارد.

همچنین نسبت مجموع بدهی‌ها به درآمد عملیاتی این شرکت در پایان شش‌ماهه نخست سال 1404 به 126 درصد رسیده که در مقایسه با رقم 150 درصدی سال گذشته کاهش یافته است. با این حال، سطح بدهی شرکت همچنان از درآمد عملیاتی آن فراتر است؛ موضوعی که می‌تواند فشار مالی و محدودیت‌های نقدینگی را در میان‌مدت حفظ کند.

جزئیات عملکرد سایپا

بررسی عملکرد سایپا نیز نشان می‌دهد درآمد عملیاتی این شرکت در شش‌ماهه نخست سال 1404 به 749 هزار میلیارد ریال رسیده که نسبت به درآمد 711 هزار میلیارد ریالی مدت مشابه سال گذشته، رشد حدود 5 درصدی را نشان می‌دهد.

با این حال، زیان عملیاتی سایپا در این دوره به 177 هزار میلیارد ریال و زیان خالص آن به 257 هزار میلیارد ریال افزایش یافته است؛ در حالی که در مدت مشابه سال گذشته، زیان عملیاتی شرکت 55 هزار میلیارد ریال و زیان خالص آن 151 هزار میلیارد ریال بوده است.

بررسی نسبت‌های مالی سایپا نشان می‌دهد نسبت زیان عملیاتی به درآمد عملیاتی این شرکت از منفی 7.8 درصد در سال گذشته به منفی 23.6 درصد در شش‌ماهه نخست امسال رسیده است؛ موضوعی که از تشدید فشار هزینه‌ها و تضعیف عملکرد عملیاتی شرکت حکایت دارد.

همچنین نسبت زیان خالص به درآمد عملیاتی سایپا نیز از منفی 21.3 درصد به منفی 34.3 درصد افزایش یافته که نشان‌دهنده نقش پررنگ‌تر عوامل مالی و غیرعملیاتی در افزایش زیان نهایی شرکت است.

از منظر ساختار مالی نیز نسبت مجموع بدهی‌ها به درآمد عملیاتی سایپا از 342 درصد در شش‌ماهه نخست سال گذشته به 432 درصد در سال جاری رسیده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد وابستگی این شرکت به منابع بدهی افزایش یافته و می‌تواند ریسک‌های مالی و فشار نقدینگی را در دوره‌های آتی تشدید کند.

در مجموع، مقایسه عملکرد دو شرکت نشان می‌دهد که اگرچه ایران‌خودرو در افزایش درآمد عملکرد بهتری داشته، اما همچنان موفق به خروج از زیان نشده و در مقابل، سایپا علاوه بر تداوم زیان، با تشدید فشار‌های مالی و افزایش بدهی نیز مواجه شده است.