حمل مواد اولیه قطعه‌سازی ۱۱ برابر گران شد

 قطعه‌سازان در حالی برای زنده نگه‌داشتن خط تولید از مسیر‌های پرهزینه‌تر به دنبال حمل مواد اولیه می‌گردند که مطالبات معوق از خودروسازان دست آنها را برای تامین نقدینگی بسته است. اما با وجود این شرایط، چرخه تولید قطعه چگونه می‌چرخد؟

زنجیره تولید در ایران مدت‌هاست روی لبه تیغ حرکت می‌کند؛ اما حالا با شرایطی مواجه شده که هر تکانه‌ای می‌تواند بخشی از این زنجیره را از حرکت بیندازد. تحریم، سال‌هاست راه تجارت خارجی را پرپیچ‌وخم کرده و محدودیت‌های واردات و صادرات، نفس صنایع را به شماره انداخته است؛ اکنون شرایط جنگی نیز به این فشار‌ها اضافه شده تا همان مسیر‌های نیمه‌باز تجارت، تنگ‌تر از گذشته شوند. در چنین وضعیتی، صنعت تنها با مشکل تولید مواجه نیست.

آیا بنگاه‌ها توان عبور از این موج‌های پی‌درپی را دارند؟

صنعت قطعه‌سازی خودرو یکی از همان بخش‌هایی است که فشار را از چند طرف تحمل می‌کند. از یک سو، مواد اولیه‌ای که بخش قابل توجهی از آنها باید از خارج تامین شود، درگیر گره‌های واردات، محدودیت‌های تجاری و جهش هزینه حمل شده و از سوی دیگر، نقدینگی مورد نیاز برای چرخاندن خط تولید به یکی از نقاط حساس این صنعت تبدیل شده است. قطعه‌ساز برای تولید، هم باید مواد اولیه و هم پول داشته باشد، اما وقتی مسیر تامین مواد اولیه ناهموار و مسیر وصول مطالبات هم قفل باشد، زنجیره تولید با دست بسته حرکت می‌کند.

این در حالی است که مشکل قطعه‌سازان تازه متولد نشده و سال‌هاست کمبود نقدینگی و مطالبات معوق، یکی از دردسر‌های قدیمی این صنعت است؛ با این تفاوت که اکنون فشار‌های جدید روی همان زخم‌های قدیمی نشسته‌اند. افزایش هزینه واردات و حمل‌ونقل، محدودیت‌های تجارت خارجی و شرایط اقتصادی ناشی از تحریم و جنگ، حاشیه امنی را که قطعه‌سازان برای ادامه فعالیت داشتند، باریک‌تر کرده است.

مشکل اصلی قطعه‌سازان نقدینگی و تامین مواد اولیه است

در این میان، پرونده بدهی خودروسازان به قطعه‌سازان که همیشه باز بود، همچنان ادامه دارد. آن هم در شرایطی که هر روز تاخیر در پرداخت می‌تواند فشار بیشتری به نقدینگی زنجیره قطعه‌سازی وارد کند.

این بدهی حالا به یکی از بحث‌های داغ این صنعت تبدیل شده و حتی در چند وقت اخیر پای آن به گفت‌و‌گو با تجارت‌نیوز نیز باز شده بود؛ طوری که جواد علی‌نژاد، رئیس کمیسیون کیفیت انجمن قطعه‌سازان کشور گفت که سایپا ده‌ها هزار میلیارد تومان به قطعه‌سازان بدهکار است.

به همین دلیل محمدرضا نجفی‌منش، عضو هیات‌مدیره انجمن قطعه‌سازان، هم با اشاره به وضعیت تولید در صنعت قطعه‌سازی به تجارت‌نیوز گفت: از نظر تولید مشکلی وجود ندارد و از نظر کیفیت نیز مسأله‌ای در میان قطعه‌سازان مطرح نیست. در حال حاضر، مهم‌ترین چالش قطعه‌سازان، وضعیت نقدینگی و همچنین تامین و واردات مواد اولیه‌ای است که از خارج از کشور تامین می‌شود.

بحث احتکار مواد اولیه موضوعیت ندارد چراکه تولیدکنندگان قطعات، مواد اولیه مورد نیاز خود را مستقیم وارد می‌کنند

وی با تاکید بر اینکه بخش عمده مواد اولیه مورد نیاز توسط خود تولیدکنندگان وارد می‌شود، بیان کرد: در این شرایط بحث احتکار مواد اولیه موضوعیت ندارد؛ چراکه تولیدکنندگان قطعات، مواد اولیه مورد نیاز خود را مستقیم وارد می‌کنند و نمی‌توانند آن را برای مدت طولانی در انبار نگه دارند و از تولید خودداری کنند.

او با بیان اینکه ادامه فعالیت واحد‌های تولیدی به تامین مواد اولیه وابسته است، اظهار کرد: به محض ورود مواد اولیه، تولیدکنندگان برای اینکه چرخه تولید متوقف نشود، ناچار به استفاده از آن و ادامه فرآیند تولید هستند. در حال حاضر نیز تولیدکننده‌ای وجود ندارد که مواد اولیه در اختیار داشته باشد، اما تصمیم بگیرد تولید نکند.

قطعه‌سازان برای تامین مواد اولیه مسیر‌های وارداتی را تغییر می‌دهند / اگر پیش از این کالایی با هزینه‌ای حدود هزار و ۷۰۰ دلار وارد می‌شد، اکنون هزینه حمل همان کالا ممکن است به حدود ۲۰ هزار دلار برسد

نجفی‌منش با اشاره به تلاش برای ادامه واردات مواد اولیه از مسیر‌های مختلف عنوان کرد: از راه‌های مختلف تلاش می‌شود واردات مواد اولیه انجام شود؛ برای مثال بخشی از این واردات به صورت زمینی از طریق ترکیه یا سایر مبادی ورودی صورت می‌گیرد و فعالان این حوزه تلاش می‌کنند مواد مورد نیاز خود را از این مسیر‌ها وارد کنند.

وی ادامه داد: البته سرعت انجام این فرآیند برای همه یکسان نیست و برخی تولیدکنندگان می‌توانند سریع‌تر مواد اولیه خود را تامین کنند، اما مسأله اصلی افزایش قابل توجه هزینه حمل‌ونقل است. اگر پیش از این کالایی با هزینه‌ای حدود هزار و ۷۰۰ دلار وارد می‌شد، اکنون هزینه حمل همان کالا ممکن است به حدود ۲۰ هزار دلار برسد.

او با تاکید بر اینکه با وجود افزایش شدید هزینه‌های واردات، تولیدکنندگان همچنان در تلاش برای تامین مواد اولیه هستند، تشریح کرد: با وجود این شرایط، تولیدکنندگان تلاش می‌کنند مواد اولیه مورد نیاز خود را وارد کنند تا روند تولید متوقف نشود.

بدهی خودروسازان، مطالبات قطعه‌سازان را افزایش داده است / خودروسازان به جای پول به قطعه‌سازان خودرو تحویل دهند تا بخشی از مطالبات آنها تسویه شود

عضو هیات‌مدیره انجمن قطعه‌سازان با اشاره به بدهی خودروسازان به قطعه‌سازان، توضیح داد: درباره بدهی سایپا به قطعه‌سازان نیز باید گفت که این یک واقعیت تلخ است. قطعه‌سازان از خودروسازان به‌ویژه سایپا، طلبکار هستند و این مطالبات همچنان پابرجاست.

نجفی‌منش با بیان اینکه برای حل این مسأله رایزنی‌هایی در حال انجام است، افزود: در حال حاضر با وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران در حال تبادل نظر هستند تا هرچه سریع‌تر راهکاری برای پرداخت مطالبات قطعه‌سازان پیدا شود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: اگر خودروسازان اعلام می‌کنند منابع مالی لازم برای پرداخت مطالبات را در اختیار ندارند، باید راهکار دیگری در نظر گرفته شود و در چنین شرایطی به جای پول به قطعه‌سازان خودرو تحویل بدهند تا بخشی از مطالبات آنها تسویه شود.