معمای پراید ۴۰۰ میلیونی در برابر گواهی اسقاط ۶۰ میلیونی

 رئیس انجمن مراکز اسقاط در حالی روز یکشنبه در یک برنامه تلویزیونی طی اظهاراتی به قیمت پایین گواهی اسقاط خودروهای فرسوده اشاره کرده که در بسته تسهیلاتی دولت برای خروج خودروهای فرسوده از چرخه تردد، جای خالی ابزار تشویقی برای دارندگان خودروهای سواری فرسوده مشاهده می‌شود.

در سال جاری قیمت پایه گواهی اسقاط از ۳۵ به ۶۰‌میلیون تومان افزایش یافته و به‌ازای هر خودروی فرسوده، سه گواهی اسقاط معادل ۱۸۰‌میلیون تومان تولید می‌شود. این در شرایطی است که کف قیمتی خودروهای کارخانه‌ای در حال حاضر به بیش از یک‌میلیارد تومان رسیده است؛ به‌طوری‌که قیمت  پژو ۲۰۷ معمولی به عنوان ارزان‌ترین خودروی سواری ایران خودرو حدود یک‌میلیارد و ۵۰۰میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است. در همین حال موضوع جایگزینی فرسوده‌ها در شرایطی مطرح است که پانزدهمین طرح فروش خودروساز نیز نشان می‌دهد که با وجود عرضه بیش از پنج‌هزار خودرو در قالب طرح فرسوده، شانس برنده‌شدن هر متقاضی به حدود ۱۴ درصد می‌رسد؛ این یعنی یک برنده از هر هفت نفر. 

در عین حال، بررسی قیمتی «دنیای اقتصاد» از خودروهای پرمتقاضی مدل ۸۵ در پلتفرم‌های آنلاین خریدوفروش نشان می‌دهد که کف قیمتی این خودروهای فرسوده در سطح بازار آزاد، از ۲۰۰‌میلیون تومان آغاز شده و تا مرز ۹۰۰‌میلیون تومان افزایش می‌یابد. در همین پلتفرم‌های آنلاین خودروهای مونتاژی و وارداتی با قیمت‌های ‌میلیاردی عرضه می‌شوند. بنابراین با وجود این اختلاف قیمت، پرسشی که مطرح می‌شود این است که دولت برای خروج خودروهای سواری فرسوده که حالا تعداد آنها به ۱.۹‌میلیون دستگاه در کشور می‌رسد، چه ابزار تشویقی برای دارندگان آنها در نظر گرفته است؟

نگاهی به بسته تسهیلاتی دولت برای خروج خودروهای فرسوده نشان می‌دهد که اولویت با خودروهای حمل‌ونقل عمومی و تجاری است. سقف تسهیلات برای تاکسی‌های برقی و دوگانه‌سوز به‌ترتیب ۱.۲ و یک‌میلیارد تومان تعیین شده است. در عین حال، تسهیلات ۱۵‌میلیارد‌تومانی برای اتوبوس و ۴۰۰ تا ۵۰۰‌میلیون‌تومانی برای دارندگان موتورسیکلت فرسوده در نظر گرفته شده است.  به‌تازگی نیز مدیر توسعه و نوسازی ناوگان راهداری از پاداش ۱۵هزاردلاری برای مالکان کامیون‌های بالای ۵۰ سال با ظرفیت بیش از ۲۰تن خبر داده است. آنچه مشخص است این است که خروج خودروهای فرسوده به‌ویژه سواری نیز نیازمند ایجاد انگیزه و مشوق‌های کافی است؛ از سویی رشد بهای خودرو جایگزینی را برای مالکان دشوار کرده و از سوی دیگر قیمت این خودروها در بازار با افزایش قابل‌توجهی مواجه شده است. هرچند فرشاد مقیمی، معاون وزیر صمت، پیش‌تر در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد»، با اشاره به تفاوت ۱.۷برابری هزینه نگهداری خودروی فرسوده در مقایسه با خودروی نو، این امر را انگیزه مالک خودرو برای ورود به چرخه اسقاط دانسته بود اما بررسی قیمتی این خودروها در بازار آزاد قابل تامل است.

در همین ارتباط، بررسی پلتفرم‌های آنلاین خریدوفروش نشان می‌دهد که به طور میانگین کف قیمتی خودروهای پرمتقاضی مدل ۸۵ از ۲۰۰‌میلیون تومان شروع می‌شود و البته بسته به شرایط فنی، وضعیت ظاهری و میزان بازسازی تا ۹۰۰‌میلیون تومان و در مواردی حتی بالاتر از این رقم در سطح بازار آزاد مورد معامله قرار می‌گیرد. برای مثال، در سطح خودروهای اقتصادی، پراید به‌عنوان یکی از پرتقاضاترین خودروهای بازار، در بازه قیمتی ۲۰۰ تا بیش از ۴۰۰‌میلیون تومان دادوستد می‌شود. 

بررسی همین پلتفرم‌های آنلاین نشان می‌دهد که یک دستگاه پراید صندوق‌دار مدل ۸۵ به قیمت ۲۵۰‌میلیون تومان آگهی شده است. در عین حال نمونه‌های کم‌کارکرد با قیمتی در حدود ۳۰۰ تا ۴۸۰‌میلیون تومان عرضه می‌شوند. در بررسی خودروی پژو پارس، بازه قیمتی بین ۴۸۰ تا ۹۸۰‌میلیون تومان مشاهده می‌شود. برای مثال، شخصی خودروی پژو پارس خود را ۹۶۰‌میلیون تومان آگهی کرده است. در توضیحات این آگهی آمده که وضعیت موتور، بدنه، گیربکس و شاسی سالم است. بررسی قیمتی خودروی پژو ۴۰۵ نیز که یکی از خودروهای پرمتقاضی دهه ۸۰ محسوب می‌شود، نشان می‌دهد که این خودرو نیز در بازه قیمتی ۴۰۰ تا بیش از ۷۰۰‌میلیون تومان دادوستد می‌شود. 

نمونه دیگری از خودروهای دهه ۸۰، پژو روآ است که در حال حاضر بین ۲۰۰ تا ۴۷۰‌میلیون تومان در سطح بازار آزاد قیمت خورده است. کف قیمتی خودروی سمند نیز در بازار آزاد ۴۳۰‌میلیون تومان است. حداکثر بهای این خودرو ۹۴۰‌میلیون تومان اعلام شده است.  در پلتفرم‌های آنلاین شاهد فروش خودروهای مونتاژی و وارداتی فرسوده نیز هستیم. این خودروها به قیمتی بالاتر، حداقل ۶۰۰‌میلیون تومان و حداکثر ۱۴‌میلیارد تومان، معامله می‌شوند. برای مثال، کیا ریو بازه‌ای از ۶۰۰‌میلیون تا یک‌میلیارد تومان را به خود اختصاص داده است. یا خودروی فولکس واگن گل در حدود ۵۰۰‌میلیون تا بیش از یک‌میلیارد تومان قیمت خورده است.  نگاهی به بهای خودروهای وارداتی ارقام بالاتری را نشان می‌دهد. برای نمونه، یک خودروی تویوتا کرولا مدل ۲۰۰۶ حدود سه‌میلیارد و ۲۰۰‌میلیون تومان آگهی شده است. یک فروشنده دیگر در پلتفرم آنلاین خریدفروش خودرو، بهای خودروی تویوتا لندکروز خود را ۱۳‌میلیارد تومان در نظر گرفته است.