پاداش ۱۵ هزار دلاری برای اسقاط کامیون‌های فرسوده

 مدیر توسعه و نوسازی ناوگان راهداری در اظهارتی عنوان کرده که مالکان کامیون‌های بالای ۵۰سال با ظرفیت بیش از ۲۰تن، علاوه بر دریافت گواهی اسقاط، ۱۵هزار دلار (معادل سه‌میلیارد و ۴۵۰‌میلیون تومان) پاداش می‌گیرند. طرحی که قرار است شیوه اجرای آن احتمالا در مهرماه ابلاغ شود .

فرسودگی ناوگان حمل‌ونقل موضوع جدیدی نیست، اما حالا نگرانی‌ها از بابت تردد خودروهای سنگین فرسوده در سطح جاده‌های کشور بالا گرفته است. علاوه بر نقش غیرقابل‌کتمان این خودروها در مصرف سوخت و آلودگی هوا، تردد آنها احتمال وقوع تصادف و افزایش ترافیک را افزایش داده است. برای مثال، می‌توان به حادثه دردناک آتش‌سوزی تانکر حمل سوخت و چندین خودرو در نزدیکی پلیس راه سنندج-همدان اشاره کرد که عصر شنبه چهاردهم شهریور به دلیل نقض فنی در این خودرو رخ داد و منجر به فوت و مصدومیت ده‌ها تن شد. یا ده‌ها موارد دیگر از فرسودگی خودروهای سنگین تجاری که در جاده‌های کشور حادثه‌آفرین شدند.

در‌حال‌حاضر حدود ۴۱‌میلیون وسیله نقلیه در کشور تردد می‌کنند که از این تعداد نزدیک به ۲۲‌میلیون وسیله فرسوده هستند. هدررفت انرژی این تعداد خودروی فرسوده هم خبرساز شده؛ یک‌میلیارد لیتر سوخت یارانه‌ای.  در این بین، طبق داده‌های آماری ۲۵۷‌هزار و ۶۱۳کامیون در حال تردد در کشور وجود دارد. از این بین ۲۶‌هزار و ۳۳۳دستگاه کامیون بین ۲۶ تا ۴۱ سال دارند که شامل ۱۰.۲‌درصد از کامیون‌‌‌‌های فعال می‌شود. همچنین، براساس این آمار، ۵۶‌هزار و ۳۲۲ دستگاه کامیون عمری بالای ۴۱ سال ‌دارند که سهم آنها از کامیون‌‌‌‌های فعال در کشور را به ۲۱.۸‌درصد می‌رساند. 

مصرف سوخت گازوئیل کامیون‌های قدیمی و فرسوده هم قابل تامل است؛ ۵۵لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر. این در حالی ‌است که مصرف کامیون‌های جدید وارداتی به حدود ۲۷لیتر در هر ۱۰۰کیلومتر می‌رسد. این یعنی مصرف سوخت فرسوده‌ها بیش از ۲۸ لیتر بیشتر از تولیدات به‌روز است. به همین دلیل در یک ماه گذشته ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده از طرح‌های جدید خود با هدف کاهش مصرف بنزین همزمان با طرح بنزینی دولت و کاهش آلایندگی خبر داده است.  نگاهی به بسته اسقاط دولت نشان می‌دهد که تمرکز آن بر خودروهای حمل‌ونقل عمومی و تجاری است.

در این میان، برای نوسازی تاکسی‌های برقی و دوگانه‌سوز به‌ترتیب ۱.۲ و یک‌میلیارد تومان تسهیلات در نظر گرفته شده است. سقف تسهیلات اتوبوس ۱۵‌میلیارد و موتورسیکلت ۴۰۰ تا ۵۰۰‌میلیون تومان است. حالا هم آن‌طور که مهدی قلی‌زاده، مدیر توسعه و نوسازی ناوگان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر خبر داده، قرار است دولت برای حذف خودروهای سنگین و تجاری ابزار تشویقی جدیدی را به ‌کار ببندد. قلی‌زاده درباره جزئیات این بسته، توضیح داده است که علاوه بر گواهی اسقاط، مبلغی معادل ۱۵هزار دلار از محل صرفه‌جویی سوخت به مالک ناوگان فرسوده با ظرفیت بالای ۲۰ تن و عمر بیش از ۵۰سال پرداخت می‌شود تا این خودروها از چرخه حمل‌ونقل خارج شوند. 

مدیر توسعه و نوسازی ناوگان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای درباره شیوه‌نامه اجرایی اسقاط کامیون‌های بالای ۵۰سال که به‌زودی ابلاغ می‌شود نیز گفته است: «اجرای این طرح در مرحله نخست نیازمند صدور مجوز از سوی ستاد بهینه‌سازی انرژی و مدیریت راهبردی انرژی است. مجوز اجرای آن در اصلاح آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ پیش‌بینی شده، اما قرار است شیوه‌نامه اجرایی نحوه اجرای طرح از سوی ستاد بهینه‌سازی انرژی و مدیریت راهبردی انرژی به سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای ابلاغ شود.»  به گفته وی، جلسات کارشناسی مربوط به این طرح برگزار شده است و پس از پایان این جلسات، جمع‌بندی نهایی انجام خواهد شد؛ احتمالا شیوه‌نامه اجرایی طرح در مهرماه ابلاغ خواهد شد.