رشد تولید خودروهای تجاری

 هرچند تولید انواع خودروهای تجاری در آخرین ماه سال۱۴۰۴ افتی ۴۵درصدی را نسبت به اسفند۱۴۰۳ تجربه کرده، اما آمار تجمیعی منتشرشده از سوی وزارت صمت نشان می‌دهد تولید این خودروها در مجموع سال۱۴۰۴ نسبت به بازه مشابه سال قبل ۱۳.۴درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که از تداوم رشد تولید در مقیاس سالانه، به‌رغم افت محسوس ماه پایانی سال، حکایت دارد. نگاهی به جزئیات آمار مقایسه‌ای تولید انواع خودروهای تجاری نشان می‌دهد که در اسفندماه۱۴۰۴ نسبت به اسفندماه۱۴۰۳، تولید وانت با بیشترین افت تولید همراه شده است؛ ۷۶درصد. در مقابل اما اتوبوس کمترین میزان کاهش تولید را به نام خود زده است. این خودرو که در اسفند۱۴۰۳ به تعداد ۷۰دستگاه روانه بازار شده بود، با کاهش ۶درصدی به ۶۶دستگاه رسید. در سوی دیگر، داده‌های آماری تولید خودروهای تجاری مربوط به کل سالی که گذشت، در مقایسه با ابتدا تا انتهای سال۱۴۰۳ است.

در بخش آمار تجمیعی تا پایان اسفندماه، این خودروی وانت است که تنها با افت تولید مواجه شده؛ این خودرو که طی سال گذشته به میزان ۹۹هزار و ۲۰۷دستگاه تولید شده بود، در مقایسه با سال۱۴۰۳ با افت ۴۳درصدی همراه شد. اما سایر خودروها با رشد نسبتا خوبی مواجه شدند. بیشترین رشد تولید مربوط به خودروی ون است. درحالی‌که در سال۱۴۰۳، ۲هزار و ۵۲۳دستگاه از آن توسط خودروسازان تولید شد، سال گذشته این تعداد به ۳هزار ۹۵۹دستگاه رسید؛ یعنی رشد قابل‌توجه ۵۷درصدی. البته خودروی اتوبوس رشد کمتری را در میان سایر خودروهای تجاری در این بازه زمانی تجربه کرد. تعداد این خودرو از ۸۸۵دستگاه به ۹۴۱دستگاه افزایش یافت که به معنای افزایش ۶درصدی تولید است.

در مجموع، هرچند تولید نقطه‌ای خودروی تجاری با افت ۴۵درصدی مواجه شده است که می‌توان دلیل اصلی آن را در تحولات سیاسی و اقتصادی ناشی از اعتراضات و جنگ جست‌وجو کرد؛ اما تولید تجمیعی خودروهای تجاری با رشد محدود ۱۳.۴درصدی همراه شده است. یکی از دلایل این امر به گفته اهل فن می‌تواند مبرا بودن خودروهای تجاری از قیمت‌گذاری دستوری باشد و این در حالی‌ است که خودروهای سواری به‌دلیل این معضل قدیمی با رشد منفی تولید در اثر کاهش انگیزه تولیدکنندگان مواجه شده است. با وجود این، هنوز این بخش تجاری با مشکلاتی دست و پنجه نرم می‌کند که مانع از رشد قابل‌توجه تولید انواع خودرو شده است. از جمله محدودیت‌های تامین قطعات یکی از این موانع است. تحریم‌ها و مشکلات ارزی همچنان بر تامین به موقع قطعات مورد نیاز برای تولید خودروهای تجاری تاثیرگذار است. کمبود برخی قطعات خاص می‌تواند خطوط تولید را متوقف کند و بر حجم تولید تاثیر منفی بگذارد.

از سوی دیگر، به‌دلیل سودآوری کمتر و ریسک‌های بالاتر در مقایسه با سایر صنایع، سرمایه‌گذاری در بخش تولید خودروهای تجاری ممکن است برای بسیاری از فعالان اقتصادی جذاب نباشد. این موضوع می‌تواند منجر به عدم توسعه ظرفیت‌های تولیدی و در نتیجه، کندی رشد یا حتی کاهش تولید شود. همچنین، وابستگی بخشی از قطعات و ماشین‌آلات به واردات، باعث می‌شود که نوسانات نرخ ارز به‌طور مستقیم بر هزینه تمام‌شده تولید تاثیر گذاشته و برنامه‌ریزی تولید را دشوار کند. علاوه بر این دلایل بخش تولید خودروهای تجاری با تغییراتی در تقاضا نیز همراه بوده است. اگرچه تقاضا برای خودروهای تجاری به‌دلیل نیاز بخش حمل‌ونقل و خدمات، همواره وجود دارد؛ اما ممکن است عواملی مانند رکود اقتصادی یا تغییر در اولویت‌های خرید برای مثال تمایل به سمت کامیون‌های مدرن‌تر و کم‌مصرف‌تر، بر حجم تقاضای کلی تاثیر بگذارد.