ناکامی فاز اول طرح کاهش آلودگی هوای تهران
پدال نیوز- درحالیکه گزارشهای آماری معاینه فنی نشان میدهد که فاز اول «طرح کاهش» در کاهش تردد خودروهای فاقد معاینه فنی موفق بوده است؛ اما گزارش مرکز کیفیت هوای تهران نشان میدهد، این طرح نتوانست اثر قابلملاحظهای در کاهش آلودگی هوای تهران بگذارد.
به گزارش "پدال نیوز" به گزارش پدال نیوز به نقل از فارس، محمد کاظمی ـ کارشناس آلودگی هوا در یادداشتی نوشت: کلانشهر تهران سالیان متمادی با یک معضل زیستمحیطی بهنام آلودگی هوا درگیر است و حتی میتوان گفت این مشکل در نیمه دوم سال جزیی از زندگی مردم شهر محسوب میشود. این مسئله باعث شده تا هرساله در این ایام اقداماتی در راستای کاهش این مشکل از طرف مجموعههای مدیریت شهری صورت گیرد.
با توجه به بررسیهایی که تبدیل به یک گزاره دقیق علمی شده است، ذرات معلق با قطر کوچکتر از 5/2 میکرون (PM2.5)، عامل اصلی آلودگی هوای تهران هستند. همچنین بهمنظور کاهش آلودگی هوای تهران، وسایل نقلیه که بهعنوان بزرگترین منبع انتشار ذرات معلق شناخته شده است، بیشترین راهکارها به سمت خود جلب کرده است.
یکی از تجربههای موفق جهانی برای کنترل آلایندگی وسایل نقلیه، توسعه طرح منطقه کمانتشار (LEZ) بوده است که در حال حاضر تنها در اتحادیه اروپا، بیش از 225 منطقه کمانتشار وجود دارد. برای این مناطق استاندارد خاصی درنظر گرفته میشود و خودروهای غیراستاندارد و با آلایندگی بالا از ورود و خروج در این منطقه منع میشوند. این استانداردها با توجه به فاکتورهای مختلف از جمله وضعیت کیفیت هوای منطقه، وضعیت ناوگان حملونقل، وضعیت اقتصادی و فرهنگ کشور، تنوع آبوهوایی و دیگر فاکتورهای محلی، تعریف میشوند.
با توجه به موفقیتهای گزارششده این طرح در اروپا و کاهش محسوس آلایندهها در مناطق اجراشده، کارشناسان مربوطه با انجام مطالعات تطبیقی، طرحی مشابه را پیشنهاد کردند. این طرح پیشنهادی برای اولینبار در شورای حملونقل و ترافیک شهر تهران مورخ 1393.10.06 تصویب شد و مطابق مصوبه از ابتدای مهر 1394 باید اجرایی میشد. در این مصوبه، تمامی وسایل نقلیه موتوری شامل خودروهای سواری و وانتها، دیزلیها و موتورسیکلتها در چهار کلاس قرمز، زرد، سبز و آبی تقسیم شدند و متناسب با هرکلاس، قوانینی در محدودههای مکانی و زمانی وضع شد.
یکماه قبل از زمان اجرای مصوب این طرح در تاریخ 1384.5.31 شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور، با انجام تخفیفهایی در محتوای طرح، موتورسیکلتها را معاف و مابقی وسایل نقلیه را در سه کلاس سبز، زرد و قرمز تقسیم کرد. همچنین مطابق مصوبه قرار شد که این طرح در محدودهای تحت عنوان محدوده کاهش آلودگی هوا جایگزین طرح زوجوفرد شده و از ابتدای آبان 1394 اجرایی شود.
مهمترین مسئله در اجرای طرح LEZ در اروپا این است که این طرح در دو فاز اجرایی شد، بهطوریکه در فاز اول، استانداردهای ضعیفتری انتخاب میشوند و در فاز دوم استانداردها سختگیرانهتر میشوند. با توجه به اینکه این طرح در ایران برای اولینبار درحال اجرا بود و اینکه هنوز بسیاری از زیرساختها آماده نبود، لازم بود در ابتدا با محدودیتهای ضعیفی شروع شود. شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور دقیقاً 5 روز بعد از زمان اجرای مصوب طرح یعنی در تاریخ 1394.8.5به این نتیجه مشخص رسید و در این مصوبه طرحهای قبلی را بهطورکامل منحل کرد.
سپس با مصوبه هیأت وزیران مورخ 02/04/1395 مبتنی بر تصویب مجدد طرح LEZ، طرحی تحت عنوان فاز اول طرح کاهش (کاهش آلودگی هوای شهر) از ابتدای آبان 1395 اجرایی شد. در این طرح مصوب شد که خودروهای سواری برای ورود به محدوده طرح زوجوفرد باید گواهی معاینه فنی داشته باشند [5]. حال سؤال اینجاست که آیا فاز اول طرح کاهش همان نتیجهای را داشت که از اجرای طرح LEZ انتظار میرفت؟ برای پاسخگویی به این سؤال لازم است به بررسی دقیق فاز اول طرح کاهش پرداخته شود:
با توجه به ارائه گزارشهای متعدد در این زمینه مشخص شد که با اجرای فاز اول طرح کاهش، 33 درصد از خودروهای سواری فاقد معاینه فنی کاهش یافت [6]. همچنین آمارهای ستاد معاینه فنی [7] حاکی از رشد 36 درصدی مراجعات خودروهای سواری به مراکز معاینه فنی در سال 96 نسبت به سال 95 است. بنابراین با بهبود و افزایش معاینات فنی خودروهای سواری در طی دو سال گذشته، انتظار میرود که وضعیت آلودگی هوای تهران بهتر شود، درصورتیکه گزارش کیفیت هوای تهران نتیجهی عکس آن را نشان میدهد. مطابق گزارش کیفیت هوای تهران در سال 96 [8]، غلظت PM2.5 در سه سال متوالی 94، 95 و 96 روند افزایشی داشته و این درحالی است که غلظت این ذرات از سال 89 تا 94 دارای روند کاهشی بوده است (شکل1).
هرچند تغییرات غلظت ذرات معلق تنها متأثر از این مسئله نیست اما فاز اول طرح کاهش حدالامکان میتوانست شیب کاهشی غلظت PM2.5 را حفظ کند و اثر محسوسی در سالهای گذشته از خود بهجای میگذاشت. بنابراین صرف معاینه فنی خودروهای سواری در فاز اول طرح کاهش هرچند ممکن است اثر مثبتی در کاهش تردد خودروهای آلاینده داشته باشد اما تأثیر آن در کاهش آلودگی هوای شهر تهران قابلملاحظه نخواهد بود.
همچنین در آخرین نظرات کارشناسی درمورد نتایج حاصل از فاز اول طرح کاهش، بهگفته یکی از مسئولین اصلی: «نتایج بررسی آلودگی هوا نشان میدهد که طی سالهای اخیر، معاینه فنی انجامشده در جریان فاز اول طرح کاهش باعث بهبود کیفیت هوای تهران نشده است.»
با توجه به بررسیهایی که انجام شد، فاز اول طرح کاهش و بهبیان بهتری، معاینه فنی خودروهای سواری نتوانسته بهعنوان طرحی کارآمد عمل کند اما این طرح، ظرفیت بالقوه بالایی برای اجرای فازهای سختتر و مؤثرتری برای کاهش واقعی آلودگی هوای تهران را فراهم کرده است.
با توجه به بررسیهایی که تبدیل به یک گزاره دقیق علمی شده است، ذرات معلق با قطر کوچکتر از 5/2 میکرون (PM2.5)، عامل اصلی آلودگی هوای تهران هستند. همچنین بهمنظور کاهش آلودگی هوای تهران، وسایل نقلیه که بهعنوان بزرگترین منبع انتشار ذرات معلق شناخته شده است، بیشترین راهکارها به سمت خود جلب کرده است.
یکی از تجربههای موفق جهانی برای کنترل آلایندگی وسایل نقلیه، توسعه طرح منطقه کمانتشار (LEZ) بوده است که در حال حاضر تنها در اتحادیه اروپا، بیش از 225 منطقه کمانتشار وجود دارد. برای این مناطق استاندارد خاصی درنظر گرفته میشود و خودروهای غیراستاندارد و با آلایندگی بالا از ورود و خروج در این منطقه منع میشوند. این استانداردها با توجه به فاکتورهای مختلف از جمله وضعیت کیفیت هوای منطقه، وضعیت ناوگان حملونقل، وضعیت اقتصادی و فرهنگ کشور، تنوع آبوهوایی و دیگر فاکتورهای محلی، تعریف میشوند.
با توجه به موفقیتهای گزارششده این طرح در اروپا و کاهش محسوس آلایندهها در مناطق اجراشده، کارشناسان مربوطه با انجام مطالعات تطبیقی، طرحی مشابه را پیشنهاد کردند. این طرح پیشنهادی برای اولینبار در شورای حملونقل و ترافیک شهر تهران مورخ 1393.10.06 تصویب شد و مطابق مصوبه از ابتدای مهر 1394 باید اجرایی میشد. در این مصوبه، تمامی وسایل نقلیه موتوری شامل خودروهای سواری و وانتها، دیزلیها و موتورسیکلتها در چهار کلاس قرمز، زرد، سبز و آبی تقسیم شدند و متناسب با هرکلاس، قوانینی در محدودههای مکانی و زمانی وضع شد.
یکماه قبل از زمان اجرای مصوب این طرح در تاریخ 1384.5.31 شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور، با انجام تخفیفهایی در محتوای طرح، موتورسیکلتها را معاف و مابقی وسایل نقلیه را در سه کلاس سبز، زرد و قرمز تقسیم کرد. همچنین مطابق مصوبه قرار شد که این طرح در محدودهای تحت عنوان محدوده کاهش آلودگی هوا جایگزین طرح زوجوفرد شده و از ابتدای آبان 1394 اجرایی شود.
مهمترین مسئله در اجرای طرح LEZ در اروپا این است که این طرح در دو فاز اجرایی شد، بهطوریکه در فاز اول، استانداردهای ضعیفتری انتخاب میشوند و در فاز دوم استانداردها سختگیرانهتر میشوند. با توجه به اینکه این طرح در ایران برای اولینبار درحال اجرا بود و اینکه هنوز بسیاری از زیرساختها آماده نبود، لازم بود در ابتدا با محدودیتهای ضعیفی شروع شود. شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور دقیقاً 5 روز بعد از زمان اجرای مصوب طرح یعنی در تاریخ 1394.8.5به این نتیجه مشخص رسید و در این مصوبه طرحهای قبلی را بهطورکامل منحل کرد.
سپس با مصوبه هیأت وزیران مورخ 02/04/1395 مبتنی بر تصویب مجدد طرح LEZ، طرحی تحت عنوان فاز اول طرح کاهش (کاهش آلودگی هوای شهر) از ابتدای آبان 1395 اجرایی شد. در این طرح مصوب شد که خودروهای سواری برای ورود به محدوده طرح زوجوفرد باید گواهی معاینه فنی داشته باشند [5]. حال سؤال اینجاست که آیا فاز اول طرح کاهش همان نتیجهای را داشت که از اجرای طرح LEZ انتظار میرفت؟ برای پاسخگویی به این سؤال لازم است به بررسی دقیق فاز اول طرح کاهش پرداخته شود:
با توجه به ارائه گزارشهای متعدد در این زمینه مشخص شد که با اجرای فاز اول طرح کاهش، 33 درصد از خودروهای سواری فاقد معاینه فنی کاهش یافت [6]. همچنین آمارهای ستاد معاینه فنی [7] حاکی از رشد 36 درصدی مراجعات خودروهای سواری به مراکز معاینه فنی در سال 96 نسبت به سال 95 است. بنابراین با بهبود و افزایش معاینات فنی خودروهای سواری در طی دو سال گذشته، انتظار میرود که وضعیت آلودگی هوای تهران بهتر شود، درصورتیکه گزارش کیفیت هوای تهران نتیجهی عکس آن را نشان میدهد. مطابق گزارش کیفیت هوای تهران در سال 96 [8]، غلظت PM2.5 در سه سال متوالی 94، 95 و 96 روند افزایشی داشته و این درحالی است که غلظت این ذرات از سال 89 تا 94 دارای روند کاهشی بوده است (شکل1).
هرچند تغییرات غلظت ذرات معلق تنها متأثر از این مسئله نیست اما فاز اول طرح کاهش حدالامکان میتوانست شیب کاهشی غلظت PM2.5 را حفظ کند و اثر محسوسی در سالهای گذشته از خود بهجای میگذاشت. بنابراین صرف معاینه فنی خودروهای سواری در فاز اول طرح کاهش هرچند ممکن است اثر مثبتی در کاهش تردد خودروهای آلاینده داشته باشد اما تأثیر آن در کاهش آلودگی هوای شهر تهران قابلملاحظه نخواهد بود.
همچنین در آخرین نظرات کارشناسی درمورد نتایج حاصل از فاز اول طرح کاهش، بهگفته یکی از مسئولین اصلی: «نتایج بررسی آلودگی هوا نشان میدهد که طی سالهای اخیر، معاینه فنی انجامشده در جریان فاز اول طرح کاهش باعث بهبود کیفیت هوای تهران نشده است.»
با توجه به بررسیهایی که انجام شد، فاز اول طرح کاهش و بهبیان بهتری، معاینه فنی خودروهای سواری نتوانسته بهعنوان طرحی کارآمد عمل کند اما این طرح، ظرفیت بالقوه بالایی برای اجرای فازهای سختتر و مؤثرتری برای کاهش واقعی آلودگی هوای تهران را فراهم کرده است.
گزارش خطا
پسندها: 0
ارسال نظر
آخرین اخبار
Nissan N7 تمام برقی در نمایشگاه خودرو شانگهای رونمایی شد +تصاویر Tank 300 Hooke در نمایشگاه خودرو شانگهای 2025 رونمایی شد +تصاویر BMW 330I در نمایشگاه خودرو شانگهای 2025 رونمایی شد +تصاویر BMW 2 Series در نمایشگاه خودرو شانگهای 2025 رونمایی شد +تصاویر وویا فری + با بهره گیری از زبان طراحی جدید در شانگهای رونمایی شد +تصاویر GAC Aion از خودروی خودران سطح 4 در شانگهای رونمایی کرد +تصاویر Geely Galaxy Cruiser در نمایشگاه شانگهای 2025 رونمایی شد +تصاویر چانگان دیپال S09 با انبوه امکانات لوکس در شانگهای به نمایش درآمد +تصاویر نمایش 53 مدل از محصولات برند CHERY در Auto Shanghai 2025 فولکس واگن ID.3 GTX نسخه اسپرت در شانگهای رونمایی شد +تصاویر بی ام و M4 نوربرگ رینگ ادیشن در نمایشگاه شانگهای رونمایی شد +تصاویر دانگ فنگ نامی 06 با طراحی مدرن در Auto Shanghai رونمایی شد +تصاویر هوندا GT برقی جدید از سری Ye در شانگهای رونمایی شد +تصاویر یانگ وانگ U8L، شاسی بلند لوکس بی وای دی رونمایی شد +تصاویر بی ام و VDX با قدرت 1700 اسب بخار در شانگهای معرفی شد +تصاویر ممنوعیت خرید خودروهای خارجی برای دستگاههای دولتی لغو شد Chery Himla با کابین دوگانه در نمایشگاه شانگهای رونمایی شد +تصاویر Chery QQ تمام برقی در نمایشگاه خودرو شانگهای رونمایی شد +تصاویر همکاری CATL با 5 خودروساز بزرگ چین در Auto Shanghai فولکس واگن ID. UNYX 06 در نمایشگاه شانگهای رونمایی شد +تصاویر تویوتا bZ7 با سیستم عامل هوآوی در شانگهای رونمایی شد +تصاویر Nissan Frontier Pro PHEV در نمایشگاه شانگهای رونمایی شد +تصاویر MG Cyberster مدل 2026 در نمایشگاه شانگهای رونمایی شد AVATR 07 در نمایشگاه خودرو شانگهای 2025 رونمایی شد +تصاویر خودروهای هوشمند بی ام و در Auto Shanghai معرفی شد MG Cyber X در نمایشگاه خودرو شانگهای رونمایی شد +تصاویر شرایط فروش ایرس HM5 توسط ماموت خودرو اعلام شد +جدول Denza Z برقی رقیب پورشه 911 در Auto Shanghai رونمایی شد +تصاویر مزدا EZ-60 در نمایشگاه خودرو شانگهای ۲۰۲۵ روتنمایی شد +تصاویر سه کانسپت برقی فولکس واگن در نمایشگاه شانگهای رونمایی شد +تصاویر لکسوس ES مدل 2026 در Auto Shanghai 2025 رونمایی شد +تصاویر AUDI E5 Sportback در نمایشگاه خودرو شانگهای رونمایی شد +تصاویر واکنش کمرمق خودرو به افت نرخ دلار آینده صنعت خودرو آمریکا زیر سایه تعرفهها چرا دولت قانون واردات کارکرده ها را اجرا نمیکند؟ بهترین خودروی ۲۰۲۵ انتخاب شد چالش های خودروسازان ایرانی برای جذب شرکای خارجی کاتالوگ رسمی پیکاپ دو دیفرانسیل کاپرا U منتشر شد +تصاویر آیین نامه واردات خودرو جانبازان تصویب شد +بخشنامه شرایط فروش موسو گرند-خان در سال 1404 اعلام شد +جدول بنز از ون فوق لوکس Vision V در شانگهای رونمایی کرد +تصاویر عرضه خودرو برقی فایرفلای به تعویق افتاد افزایش تعرفه واردات خودرو مورد تائید مجلس نیست شریکیابی خودرو در عصر پساتحریم هزینه نقل و انتقال خودرو در ۱۴۰۴ مشخص شد سوپر هیبرید چری آغاز فصل جدید در خودروسازی! 10 ها مدل خودرو با تکنولوژی LiDAR در شانگهای رونمایی می شود پرفروشترین کراس اوورها در چین معرفی شدند +جدول «ایلان ماسک» برای ترک دولت ترامپ آماده میشود شیفت کاری بدون تعطیلی پرسنل تسلا در چین
شرایط فروش
پربازدیدترینها
پربحثترینها
Chery Himla با کابین دوگانه در نمایشگاه شانگهای رونمایی شد +تصاویر ممنوعیت خرید خودروهای خارجی برای دستگاههای دولتی لغو شد بی ام و VDX با قدرت 1700 اسب بخار در شانگهای معرفی شد +تصاویر یانگ وانگ U8L، شاسی بلند لوکس بی وای دی رونمایی شد +تصاویر هوندا GT برقی جدید از سری Ye در شانگهای رونمایی شد +تصاویر دانگ فنگ نامی 06 با طراحی مدرن در Auto Shanghai رونمایی شد +تصاویر بی ام و M4 نوربرگ رینگ ادیشن در نمایشگاه شانگهای رونمایی شد +تصاویر فولکس واگن ID.3 GTX نسخه اسپرت در شانگهای رونمایی شد +تصاویر نمایش 53 مدل از محصولات برند CHERY در Auto Shanghai 2025 چانگان دیپال S09 با انبوه امکانات لوکس در شانگهای به نمایش درآمد +تصاویر Geely Galaxy Cruiser در نمایشگاه شانگهای 2025 رونمایی شد +تصاویر GAC Aion از خودروی خودران سطح 4 در شانگهای رونمایی کرد +تصاویر وویا فری + با بهره گیری از زبان طراحی جدید در شانگهای رونمایی شد +تصاویر BMW 2 Series در نمایشگاه خودرو شانگهای 2025 رونمایی شد +تصاویر BMW 330I در نمایشگاه خودرو شانگهای 2025 رونمایی شد +تصاویر Tank 300 Hooke در نمایشگاه خودرو شانگهای 2025 رونمایی شد +تصاویر Nissan N7 تمام برقی در نمایشگاه خودرو شانگهای رونمایی شد +تصاویر