قیمت خودروی داخلی جلوتر از دلار اوج می‌گیرد

 ادعای خودروسازان کشور درباره داخلی‌سازی بالا در حالی مطرح می‌شود که قیمت خودرو در کارخانه و بازار، حتی با وجود افت قیمت دلار اوج می‌گیرد و با هر تکانه ارزی، نجومی جهش می‌کند.

وضعیت قیمت خودرو در بازار، رفتاری چسبنده به ارز پیدا کرده است؛ روندی که در زمان صعود نرخ ارز با شتاب بالا می‌رود. امروز خودروهایی که روزگاری در دسته محصولات اقتصادی بودند، ارقام میلیاردی را رد کرده است.

این وابستگی به ارز بخصوص در طول یک سال گذشته شکاف عمیقی میان توان خرید مردم و قیمت‌های واقعی ایجاد کرده است. پاییز سال گذشته در چنین روزهایی، بازار سطوح قیمتی کاملاً متفاوتی را تجربه می‌کرد، اما تداوم بی‌ثباتی‌های ارزی، فنر قیمت‌ها را رها کرد.

جزئیات آماری بازار در یک سال اخیر عمق این جهش را به‌خوبی آشکار می‌کند؛ قیمت دنا اتوماتیک که سال گذشته در همین مقطع در محدوده یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان بود حالا به حدود ۴ میلیارد تومان رسیده و در بخش محصولات مونتاژی هم لاماری از ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان پارسال به ۷ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان صعود کرده است.

وابستگی بازار خودرو به نوسانات دلار، تناقض آشکاری با ادعای خودکفایی دارد. در حالی که ایران‌خودرو از داخلی‌سازی ۷۸ درصدی و سایپا از داخلی‌سازی ۸۱ درصدی می گوید و مونتاژکاران نیز سهمی کمتر از ۴۰ درصد دارند، این پرسش مطرح می‌شود که چرا داخلی‌سازی نتوانسته قیمت‌ها را در برابر شوک‌های ارزی حفظ کند.

رئیس سابق اتحادیه نمایشگاه‌داران خودرو سعید موتمنی می‌گوید که در شرایط تورمی، مردم ارزش دارایی‌های خود با ارز می‌سنجند، این پدیده منحصر به خودرو نیست و هر زمان که قیمت ارز صعودی می شود، قیمت تمامی کالاها بالا می‌رود.

در سوی دیگر محمد‌حسن صبوری، کارشناس اقتصادی بر زاویه هزینه‌ای ماجرا نگاه می‌کند و با بالا رفتن نرخ ارز، خودروسازان ناچار به خرید گران‌تر قطعات و مواد اولیه می‌شوند و از این رو تا حدودی طبیعی است که قیمت کارخانه‌ای هم افزایشی شود اما وی پادزهر مهار این جهش‌های مداوم را شکل‌گیری یک بازار رقابتی می‌داند.

برای مهار این چرخه و قطع وابستگی روانی و واقعی بازار خودرو به دلار، سیاست‌گذار ناگزیر از باز کردن درهای واردات هدفمند در مقاطعی است که ثبات نسبی در مدیریت منابع ارزی کشور برقرار باشد تا بخشی از ارز به ورود خودروهای اقتصادی اختصاص یابد؛ راهبردی که می‌تواند انحصار را بشکند و بازار را از سوداگری نجات دهد.