التهابات قیمتی بازار خودرو

 بازار خودرو از ابتدای آذرماه تاکنون روند صعودی قیمت‌ها را تجربه کرده است؛ به‌طوری‌که محصولات داخلی، مونتاژی و وارداتی به‌طور میانگین ۶ تا ۶.۵درصد افزایش قیمت داشته‌اند. نوسانات نرخ ارز، مصوبه جدید بنزینی، افزایش انتظارات تورمی و نااطمینانی‌های بازار مهم‌ترین عوامل این رشد قیمتی هستند.

بررسی بازار خودرو از ابتدای ماه‌جاری تا دیروز نشان می‌دهد؛ دو هفته گذشته روز‌های پرتلاطمی برای بازار خودرو بوده و این بازار با موج رشد قیمت قابل‌توجهی دست‌وپنجه نرم کرده‌است. «دنیای‌اقتصاد» برای بررسی بازار خودرو بهای ۱۵ محصول داخلی، مونتاژی و وارداتی را از یکم آذر تا روز گذشته (۱۲ آذر) زیر ذره بین قرارداده‌است. بر این اساس بهای محصولات داخلی در مدت زمان یادشده به‌طور میانگین ۶۵‌میلیون‌تومان، معادل ۶.۳‌درصد افزایش داشته‌است. خودرو‌های مونتاژی نیز در این بازه زمانی به‌طور میانگین رشد قیمت ۱۱۷‌میلیون‌تومانی و ۵.۶‌درصدی را تجربه کرده‌اند. همچنین خودرو‌های وارداتی در بازه زمانی یادشده به‌طور میانگین ۲۶۰‌میلیون‌تومان معادل ۵.۷‌درصد رشد قیمت را به‌نام خود ثبت کرده‌اند.

چهار دلیل عمده را می‌توان در موج رشد قیمت خودرو در بازار موثر دانست. عامل اول مربوط به نوسانات نرخ ارز است. از ابتدای ماه‌جاری تاکنون بهای دلار در بازار آزاد روند روبه‌رشدی داشته‌است؛ به‌طوری‌که تنها طی این ۱۲ روز قیمت آن از حدود ۱۱۳‌هزار تومان به حدود ۱۱۹‌هزار تومان (تا زمان نگارش این گزارش) رسیده‌است. به‌عبارت دیگر بهای دلار در همین مدت زمان رشد ۵.۳‌درصدی داشته‌است. شاهد هستیم که بهای خودرو در بازار نیز تقریبا با همین شیب افزایش پیدا کرده‌است.

عامل دیگر موثر در این موضوع مصوبه بنزینی دولت است که هفته گذشته ابلاغ شد. این مصوبه سهمیه بندی و نرخ جدید بنزین را اعلام کرد. این موضوع سبب شد که قیمت برخی خودرو‌ها به‌خصوص محصولات دوگانه سوز و مونتاژی (که برخلاف وارداتی‌ها همچنان مشمول سهمیه بنزینی هستند) افزایش پیدا کند. عامل سوم را نیز می‌توان انتظارات تورمی حاکم در جامعه دانست. مجموع عوامل بین‌المللی و داخلی و مطرح‌شدن احتمال افزایش تنش‌های بین‌المللی موجب‌شده که انتظارات تورمی بین فعالان بازار افزایش پیدا کند.

بااین‌حال از عامل چهارمی نیز می‌توان یاد کرد؛ یعنی افزایش نااطمینانی‌ها و ریسک‌ها در بازار. طی مدت زمانی‌که تغییرات قیمتی خودرو را در آن بررسی کردیم، نااطمینانی‌ها در بازار بسیار شدید عمل کردند، برای مثال گرچه قیمت دلار در بازار طی این مدت افزایش‌یافته، اما این روند یک‌دست نبوده و مدام نمودار قیمتی ارز بالا و پایین رفته‌است. در مورد مصوبه بنزینی نیز همه جزئیات مشخص نیست و قرار است که زمان شروع و برخی جزئیات دیگر آن در کارگروهی تخصصی تعیین شود، بنابراین فعالان بازار فعلا سعی می‌کنند برای خرید و فروش دست نگه دارند، بنابراین وضعیت حاکم تنها درگیر تورم نیست بلکه در نوعی رکود تورمی قرار دارد.

اما نگاهی داشته باشیم به رکوردداران رشد قیمت بین خودرو‌های داخلی، مونتاژی و وارداتی. از بین خودرو‌های داخلی موردبررسی بیشترین رشد قیمت مربوط به سورن پلاس دوگانه سوز بوده‌است. این خودرو در ابتدای ماه‌جاری یک‌میلیارد و ۴۵‌میلیون‌تومان خرید و فروش می‌شد، اما روز گذشته در بازار یک‌میلیارد و ۲۱۰‌میلیون‌تومان قیمت‌گذاری شد تا رشد بهای ۱۶۵‌میلیون‌تومانی و ۱۵.۸‌درصدی را تنها در ۱۲ روز داشته‌باشد. بین خودرو‌های مونتاژی فونیکس تیگو ۷ بیشترین رشد قیمت را به‌نام خود ثبت کرده‌است. بهای این خودرو از دو‌میلیارد و ۸۵۰‌میلیون‌تومان در یکم آذر به سه‌میلیارد و ۱۰۰‌میلیون‌تومان در روز گذشته رسیده‌است. همچنین بین وارداتی‌ها تویوتا راوفور و فولکس ID.۴ هرکدام ۵۰۰‌میلیون‌تومان رشد قیمت داشته‌اند.