زنجیره تامین خودرو جهان در دست چند بروکرات چینی

 کنترل صادرات چین بر عناصر یا مگنت‌های کمیاب موجود در خاک که از ماه آوریل آغاز شده، زنجیره تامین جهانی خودرو را با چالش مواجه کرده و به بوروکرات‌های یک اداره کوچک در وزارت بازرگانی چین قدرتی بی‌سابقه بخشیده است.

مگنت مورد بحث برای موتور خودرو‌های برقی، هواپیما‌های نظامی و تجهیزات انرژی بادی حیاتی هستند و حالا فقط باید با مجوز رسمی صادر شوند، مجوز‌هایی که صدور آنها هفته‌ها طول می‌کشد و بسیاری از آنها هنوز بلاتکلیف مانده‌اند.

گفته می‌شود که یک اداره به اسم «اداره امنیت صنعتی و کنترل واردات و صادرات» مسئول بررسی و صدور این مجوز‌های صادرات است. منابع آگاه می‌گویند این اداره که چندی قبل فقط ۲۰ کارمند داشت، حالا حدود ۶۰ نفر نیرو دارد، اما همچنان تعداد زیادی از درخواست‌ها به آن ارسال شده که بررسی آنها با سرعت کم پیش می‌رود. همچنین گفته شده که بسیاری از درخواست‌ها بیشتر از ۴۰ روز در مرحله «بررسی نهایی» متوقف شده‌اند.

اقدام چین در اعمال محدودیت صادرات این مواد حساس بخشی از رقابت ژئوپولیتیک با ایالات متحده به شمار می‌رود. در واکنش به این اقدامات چین، واشنگتن هم صادرات قطعات موتور هواپیما و تکنولوژی‌های حساس دیگر را به چین محدود کرده است. دولت آمریکا مدعی است که تاخیر در صدور مجوز‌ها ناقض تعهدات تجاری چین در چارچوب سازمان تجارت جهانی یا به اختصار WTO است.

شرکت‌های بزرگی مثل جنرال موتورز، زیمنس و Bosch از تاثیر مستقیم این مقررات بر روی زنجیره تامین خود خبر داده‌اند. آنها به دنبال راه‌هایی برای دور زدن وابستگی به چین هستند، اما کارشناسان هشدار می‌دهند که جایگزینی برای تسلط چین در بازار عناصر کمیاب حداقل در کوتاه مدت ممکن نیست.

این وضعیت بار دیگر نشان می‌دهد که چگونه تصمیم‌های اداری چند بوروکرات می‌توانند مسیر صنایع جهانی را تحت تاثیر قرار دهند.