ابتکاری که به انحصار رسید
رانندگان و مسافران معترض به اسنپ و تپسی
پدال نیوز: چند سالی است که دو شرکت تاکسی آنلاین در کشور آغاز به فعالیت کردهاند؛ هرچند فعالیت این شرکتها میتوانست فضای رقابتی را در حمل و نقل شهری ایجاد کند، اما اکنون با ایجاد انحصار باعث اعتراض مسافران و رانندگان شده است.
به گزارش "پدال نیوز"
به گزارش پدال نیوز به نقل از اقتصادآنلاین، در سالهای گذشته در صورتی که افراد تمایلی به استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی و خودروهای شخصی نداشتند، مجبور بودند جهت حمل و نقل درون شهری از تاکسی یا آژانسهای مسافربری استفاده کنند؛ اما مدتهاست که استفاده از آژانس یا تاکسیها دیگر رایج نیست و تاکسیهای سنتی با ورود دو غول استارتاپی در حمل و نقل آنلاین به حاشیه رفته است و دو شرکت تپسی و اسنپ فضایی انحصاری در بازار حمل و نقل ایجاد کردهاند؛ فضایی که نه تنها دیگر مجالی برای رقابت راننده تاکسیها باقی نگذاشته است، بلکه سایر استارتاپهایی که در این حوزه آغاز به فعالیت کردند را نیز از دور خارج کرد.
شکلگیری تاکسیهای اینترنتی در دنیا
ریشه ایجاد تحولی بزرگ در حمل و نقل آنلاین به سال2009 و آمریکا باز میگردد؛ البته که پیش از آن نیز در چین چنین امکانی برای درخواست تاکسیهای آنلاین فراهم بود اما نقطه شروع چیزی که اکنون ما به عنوان تاکسیهای اینترنتی میشناسیم به حدود 12سال پیش باز میگردد؛ در آن سال اوبر وارد بازار شد. اوبر اپلیکیشنی بود که به وسیله آن مسافران درون شهری امکان داشتند تا به وسیله اینترنت درخواست تاکسی دهند. مسافران میتوانستند از طریق اوبر تاکسی دریافت و با ارسال لوکیشن خود به راننده و همچنین دریافت مشخصات خودروی او، با قیمتی پایینتر به مقصد مورد نظر برسند.
اوبر به سرعت مرزهای خاستگاه خود یعنی کالیفرنیا را درنوردید و در سایر کشورها و قارهها از آن استقبال و این ایده در بسیاری از کشورها پیاده شد. اوبر پس از چند سال فضایی انحصاری ایجاد کرد و این انحصار در سال2014، سبب اعتراضات گسترده رانندگان تاکسی در شهرهایی چون برلین، لندن، پاریس و... شد؛ جدالها و اعتراضات مقابل اوبر و انحصاری که ایجاد کرد همچنان ادامه دارد؛ اما نکته حایز اهمیت رسیدن ایده اوبر به ایران است که در ادامه این گزارش به آن خواهیم پرداخت.
اوبر در ایران با نامهای اسنپ و تپسی
مدت زیادی از فراگیری اوبر در اروپا نگذشته بود که اسنپ و تپسی به ترتیب در سالهای93 و 95 وارد ایران شدند و بازار آژانسها و تاکسیهای درون شهری را به حاشیه راندند. اسنپ از همان روزهای نخست ورودش، به علت هزینه پایینتری که برای مسافران نسبت به تاکسیها و آژانسها داشت، مورد توجه و استقبال آنها قرار گرفت و با معرفی آن از سوی مسافران به یکدیگر، بین مردم شناخته شد و امروز کمتر کسی است که اسم این دو شرکت را نشنیده و یا از خدماتشان استفاده نکرده باشد.
از سوی دیگر نیز بسیاری از افراد که شغلی نداشتند، به عنوان راننده جذب این پلتفرم شدند و این موضوع آغازی بر شناخته شدن این اپلیکیشن از سوی عامه مردم به عنوان راننده و یا مسافر شد. با گذشت زمان، دامنه فعالیت این برنامه به شهرهای دیگر کشور نیز رواج یافت.
همزمان با رشد و شناختهشدن این برنامهها و نیز مقبولیت و محبوبیت آنها در بین مردم، واکنش و اعتراضات رانندگان تاکسی به این پلتفرمها آغاز شد و آنان اسنپ و تاکسی را متهم به کرایه پایین، به خطر انداختن امنیت شهروندان و خدمات ناایمن متهم کردند. همزمان با این اعتراضات، تعدادی از نمایندگان مجلس و... از اسنپ و تپسی حمایت کردند و گفتند نباید خللی در فعالیت این دو شرکت ایجاد شود؛ این پلتفرم در همه دنیا وجود دارد و باید بستری قانونی و رقابتی برای فعالیت آنها فراهم کرد.
در همان روزهایی که نمایندگان از فعالیت این دو شرکت حمایت میکردند، دوم اسفند95، عدهای از رانندگان تاکسی در مقابل مجلس تجمع کردند و با غیر قانونی دانستن فعالیت این دو شرکت، فعالیت آنها را غیر قانونی عنوان کردند. پس از این موضوع جدال همچنان ادامه داشت و نمایندگان نیز مخالفتی با فعالیت این دو شرکت نداشتند؛ همه آنها بر ایجاد فضای رقابتی تاکید داشتند؛ رقابتی که هرگز ایجاد نشد و در نهایت به انحصار رسید.
انحصار حمل و نقل درون شهری در دست اسنپ
هرچند نمایندگان بر ایجاد فضای رقابتی تاکید میکردند، اما در اواخر سال96، اسنپ بن بستی برای رقابت ایجاد کرد؛ افرادی که راننده اسنپ بودند، امکان رانندگی در پلتفرم آنلاین دیگری را نداشتند؛ همچنین رانندگان پلتفرمهای دیگر نیز برای راننده شدن در اسنپ باید از شرکت مقابل خارج میشدند؛ البته این قانون پس از مدتی منتفی شد و رانندگان امکان ثبت نام در اپلیکیشن رقیب را داشتند. این موضوع سبب شد شرکتهای دیگر اسنپ را به انحصار طلبی متهم کنند و در آذر97، شرکتهای تپسی، الوپیک و ماکسیم نامهای اعتراضی به رییس جمهور در این خصوص نوشتند و خواستار برخورد با انحصارطلبی اسنپ شدند.
این فضای انحصاری فقط برای رانندگان نبود؛ در سوی دیگر ماجرا، مسافران نیز رانندگان کمتری در اختیار داشتند و امکان انتخاب شرکتی که قیمت و خدمات بهتری ارایه میدهد را نداشتند؛ چرا که در آن زمان، اسنپ کمی گرانتر از شرکتهای دیگر بود و فعالیت در اسنپ منفعت بیشتری برای رانندگان داشت؛ در آن زمان برخی میگفتند شرکتی که اول آمده شناختهتر خواهد شد و طبیعتا انحصار را نیز در دست میگیرد؛ درحالیکه در آمریکا که ایده اصلی این استارتاپ از آنجا آغاز شد، هم اوبر فعالیت دارد، هم لیفت و هم جونو و هیچ ممانعتی برای رانندگان وجود ندارد و آنها میتوانند به صورت همزمان از هر 3سرویس استفاده کنند.
عدم نظارت و بررسی بر انحصار اسنپ سبب شد شرکتهای تازه و نوپا نتوانند جان بگیرند و در همان ابتدا از دور رقابت ارج شوند؛ هرچند تپسی هنوز هم به فعالیت خود ادامه میدهد و دیگر برای مردم شناخته شده است، اما از شرکتهای دیگر خبری نیست و نتیجه این انحصار چیزی جز شکست سایر شرکتها نبود.
گرانی در نتیجه انحصار
اواخر بهار سال جاری و پس از پایان تعطیلیهای ناشی از شیوع کرونا، به یکباره این دو شرکت افزایش قیمت داشتند؛ البته افزایش قیمتی با سبک و سیاق متفاوت. تپسی به طور کل قیمتها را بالا برد؛ اسنپ نیز در ساعات ترافیک اقدام به افزایش قیمتها کرد؛ به این معنی که در زمانهای عادی اسنپ به صرفه بود و در ساعات ترافیک نیز تپسی.
افزایش قیمت این دو شرکت اعتراض مسافران را در پی داشت؛ آنها میگفتند برای مسیرهایی که همیشه تردد داشتند، اکنون باید هزینهای دو یا سه برابری بپردازند و با این شرایط اصلا برایشان به صرفه نیست که از تاکسیهای اینترنتی استفاده کنند اما باتوجه به شیوع کرونا چارهای ندارند؛ اما رانندگان در آن سوی ماجرا چیز دیگری میگفتند؛ آنها معتقد بودند که با وجود افزایش قیمتها هم سود چندانی نمیکنند؛ چرا که وعدههایی که در خصوص اعتبار بنزین به آنها داده شده بود، به طور کامل محقق نشده و مجبورند با بنزین آزاد مسافر را به مقصد برسانند.
هرچند اسنپ و تپسی تحولی بزرگ در حوزه حمل و نقل درون شهری ایجاد کردند و به موفقیتهای زیادی نیز دست یافتند، اما به علت عدم تنظیمگری مناسب فضای انحصاری در آن ایجاد شد؛ فضایی که سایر شرکتها را از دور خارج کرد؛ انحصار هیچ گاه به نفع مصرفکنندگان نبوده و در این مورد نیز مسافران و رانندگان تنها افرادی هستند که متحمل ضرر خواهند شد.
گزارش خطا
پسندها: 0
ارسال نظر
آخرین اخبار
در جلسه کمیسیون صنایع با خودروسازان و واردکنندگان چه گذشت؟ بخت سیاه خودروهای برقی در بازار ایران! ابهام در مسیر فروش خودروهای خارجی توقف شمارهگذاری خودروهای ایرانیان مقیم خارج معمای خودروی اقتصادی در ایران تعرفه شارژ خودروهای برقی افزایش یافت خودرو مشترک میتواند نسخه کمکی جاده مخصوص باشد؟ فروش فقط در آگهی؛ معاملات خودرو نو به زیر ۵ درصد رسید اگر فروشنده خودرو برای تعویض پلاک حاضر نشود چه باید کرد؟ نام خودروسازان در فهرست مشمول واگذاری سهام رابطه مستقیم قیمت گذاری دستوری و افت سود خودروسازان حضور رکوردشکن چینیها در نمایشگاه خودرو پاریس جهش قیمت مدلهای برقی و هیبریدی در بازار معادله جدید تقاضای خودرو شنای ایگل در جهت خلاف رودخانه تولید! سایپا با عملکرد خود در حال ظلم به مردم ایران است چرا «پیش فروش خودرو» دیگر برای خریداران بهصرفه نیست؟ گام بلند پرشیا خودرو برای پیوند دانش و صنعت قطعات منفصله (CKD) پیکاپ ترا مانیان خودرو تامین شد دیوان عدالت اداری مشتریان خودرو را نقره داغ کرد ! عقب نشینی از «قیمت گذاری دستوری»؟ رشد قیمت مونتاژیها کاهش ۴۱ درصدی اسقاط خودرو حذف ۷۷۰ شغل در صنعت خودروی آلمان و فرانسه شرایط فروش محصولات تویوتا مدل 2026 نیلان خودرو خبر مهم برای صاحبان خودروهای فرسوده تضمین ورود موقت خودرو سواری نصف ارزش گمرکی تعیین شد مسیر واگذاری سهام تودلی خودروسازان همواره شد میرسلیم باز هم با صحبت درباره خودروهای داخلی سوژه شد چرا خریداران خودرو با مشکل تأخیر در تحویل مواجه هستند؟ عبور قیمت خودروها از مرزهای جدید، یک زنگ هشدار جدی است شرایط ادامه روند پروندههای ثبت سفارش فاقد تامین ارز خودرو جزئیات جدید و نحوه دریافت پلاک ویژه جانبازان و معلولان تورم خودرو به ۱۳۵ درصد رسید ! سایه سنگین «پرونده فوتبالیستها» بر سر مصوبه واردات خودروی نخبگان BYD همچنان صدرنشین بازار خودروهای برقی کل صنعت خودروسازی باید یکجا به مردم واگذار شود آیا محدودیت تازهای برای واردات خودرو اعمال شده است؟ 4 دلیل رشد قیمت خودرو در بازار واردات خودروهای اقتصادی نو و کارکرده ادامه دارد اختصاص سهمیه ارزی برای قطعات یدکی وارداتیها شرایط فروش تویوتا کرولا کراس و کرولا الیت نیلان خودرو پرشیا خودرو برای 6 دوره متوالی توسط ISQI صدرنشین شد
شرایط فروش