سرنوشت کارت سوخت در دستان زنگنه

از روز پنجم خردادماه سال جاری که وزارت نفت سهمیه بندی بنزین را متوقف و قیمت ها را یکسان سازی کرد، تردیدها و گمانه زنی ها درباره نحوه استفاده از کارت های سوخت بنزین ادامه داشته است.
با توجه به هزینه هنگفتی که برای راه اندازی سامانه هوشمند سوخت، صرف شده و به دلیل اطلاعاتی که از طریق کارت های سوخت از وضعیت مصرف بنزین و گازوییل در کشور، جمع آوری می شود، دولت تمایلی برای کنار گذاشتن این کارت ها ندارد.
در صورت حذف سامانه هوشمند و کارت سوخت، وزارت نفت، مهم ترین ابزار برای جمع آوری دقیق میزان مصرف خودروها که در جلوگیری از قاچاق سوخت نیز کاربرد دارد را از دست می دهد.
براساس گزارش ها، تعداد کارت های سوخت بنزین فعال در کشور حدود 16 میلیون عدد است. تعداد 837 هزار کارت سوخت نیز برای خودروهای دیزلی صادر شده است.
تعداد کارت های سوخت فعال بنزین برای خودروها تا 31 شهریورماه امسال تعداد 11 میلیون و 973 هزار عدد و کارت سوخت موتورسیکلت 3 میلیون و 912 هزار عدد بوده است.
دولت برای افزایش انگیزه مردم برای استفاده از کارت های سوخت، طرح هایی را در دست بررسی دارد. در میان طرح های متعددی که تاکنون برای تداوم استفاده از کارت سوخت ارایه شده، دو طرح تنبیهی و تشویقی در اولویت قرار دارد.

**کاهش استفاده از کارت سوخت شخصی
در ماه های اخیر و با یکسان سازی نرخ بنزین، رانندگان، انگیزه ای برای استفاده از کارت سوخت شخصی ندارند به طوری که میزان استفاده از این کارت ها کاهش چشمگیری یافته است.
برخی جایگاه داران ادعا می کنندکه بسیاری از رانندگان، دیگر تمایلی به استفاده از کارت سوخت شخصی ندارند به طوری که 80 تا 90 درصد خودروها در زمان مراجعه به پمپ بنزین ها به جای کارت سوخت شخصی از کارت سوخت جایگاه داران استفاده می کنند.
محسن روحانی مدیر سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی در گفت و گو با ایرنا این ادعا را رد کرده و گفته است: آمار دقیقی هنوز آماده نشده اما استفاده نکردن 80 تا 90 درصد رانندگان از کارت سوخت شخصی، درست نیست.

**راهکارهای تشویقی
بر اساس طرح تشویقی، برای آن دسته از دارندگان خودرو که در زمان مراجعه به جایگاه ها به جای کارت سوخت جایگاه داران از کارت های سوخت شخصی استفاده کنند، جایزه ای تعلق می گیرد.
جوایزی که تاکنون پیشنهاد شده شامل سهمیه های خاص و یا تخفیف در قیمت بنزین است که البته هیچ کدام نهایی نشده اند.
اگرچه پرداخت جایزه به عنوان یکی از راه های تشویق استفاده از کارت سوخت مطرح است، اما با توجه به کمبود منابع مالی دولت و وزارت نفت، احتمال موافقت با تخفیف در قیمت بنزین در زمان سوختگیری با کارت های سوخت شخصی منتفی است.
همچنین با توجه به اینکه وزارت نفت تلاش کرده است سهمیه بندی را حذف کند، بعید است که دوباره با اختصاص سهمیه های ویژه برای خودروهایی که با کارت شخصی سوختگیری می کنند، موافقت کند

**سناریوهای تنبیهی
از جمله سناریوهای جدی که در حال حاضر مطرح و در دست بررسی قرار دارد، اعمال سیاست های تنبیهی برای استفاده از کارت سوخت شخصی است.
براساس این سناریو، دارندگان خودرویی که در زمان مراجعه به پمپ بنزین ها، از سوختگیری با کارت شخصی خودداری و به جای آن از کارت جایگاه داران استفاده کنند، ناچار خواهند بود که یک هزینه اضافی به جایگاه داران پرداخت کنند. هر چند مبلغ و سازوکار این سناریوی تنبیهی هنوز نهایی نشده، اما این سناریو یکی از جدی ترین گزینه ها به شمار می رود.
بر اساس یکی از پیشنهادات که البته هنوز نهایی نشده، قرار است نرخ بنزین برای رانندگانی که کار سوخت شخصی خود را فراموش کنند، لیتری 1200 تومان محاسبه شود که البته
عباس کاظمی، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی درگفت و گو با ایرنا، این ادعا را تکذیب کرده است.
کاظمی در این باره گفت: ادعای افزایش قیمت بنزین به 1200 تومان درصورت عدم استفاده از کارت سوخت شخصی صحت نداشته و چنین پیشنهادی توسط وزارت نفت مطرح و بررسی نشده است.
وی افزود: برخی پیشنهادات درباره نحوه حفظ کارت سوخت در وازرت نفت، بررسی شده، اما تاکنون هیچ طرحی نهایی و تصویب نشده است.

**جدی ترین پیشنهاد: تبدیل کارت سوخت به کیف پول الکترونیکی
در میان طرح های مختلفی که برای سرنوشت کارت سوخت ارایه شده، تبدیل این کارت به کیف پول الکترونیکی از مهم ترین پیشنهادات به شمار می رود که احتمال تصویب آن بیش از سایر طرح ها است.
بیژن زنگنه وزیر نفت نیز چندی پیش درباره سرنوشت کارت های سوخت گفته بود: شاید از این کارتها بتوان به عنوان کیف پول الکترونیکی با قابلیت پرداخت اعتباری استفاده کرد که این موضوع می تواند به صورت یک مشوق در نظر گرفته شود.
سجادی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فراورده های نفتی نیز به احتمال استفاده از کارت های سوخت به عنوان کارت های پرداخت الکترونیک اشاره کرد و اظهار داشت: از جمله راهکارهای استفاده از کارت سوخت، در حال حاضر، بحث پرداخت الکترونیک با این کارت ها است ودیگر طرح ها تنها در حد صحبت مطرح شده و قطعی نیست.

**راهکار نهایی در انتظار تصویب هیات دولت
هر چند در هفته های اخیر، چندین گزینه و سناریوی تشویقی، تنبیهی و خنثی درباره سرنوشت کارت سوخت بنزین مطرح شده، اما هیچ کدام از آنها، نهایی نشده اند.
پیگیری های ایرنا نشان می دهد که طرح های پیشنهادی از شرکت های زیرمجموعه به دفتر وزیر نفت ارسال شده است تا وی درباره سرنوشت این کارت ها، تصمیم گیری کند. این پیشنهادات پس از جمع بندی توسط وزیر نفت برای بررسی و تصویب نهایی به هیات دولت تحویل داده می شود.
بنابراین، تا زمانی که پیشنهاد نهایی دستگاه های دولتی مرتبط با کارت سوخت و از جمله وزارت نفت، در هیات دولت، بررسی و تصویب نشده است، باید منتظر ماند و رانندگان نیز بهتر است که کارت سوخت خود را تا آن زمان، حفظ کنند تا با تصویب احتمالی سناریوهای تنبیهی، غافلگیر نشوند.